Η ληστεία της ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ μέρας συναντά τη ληστεία της νύχτας

ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ Ακούω συνεχώς συγκρίσεις ανάμεσα στις ταραχές στο Λονδίνο και σε άλλες Ευρωπαικές πόλεις -τα σπασμένα καταστημάτα στην Αθήνα και τα καμμένα αυτοκίνητα στο Παρίσι. Και σίγουρα υπάρχουν ομοιότητες: μία σπίθα αστυνομικής βίας, μία γενιά που νιώθει παρατημένη.

Όμως όλα αυτά τα γεγονότα χαρακτηρίστηκαν από μαζική καταστροφή -το πλιάτσικο ήταν ελάχιστης σημασίας. Υπήρξαν κι άλλες μαζικές λεηλασίες στο πρόσφατο παρελθόν και ίσως πρέπει να μιλήσουμε και γι’ αυτές. Υπήρχε η Βαγδάτη με τις συνέπειες της Αμερικανικής εισβολής: μια φρενίτιδα από εμπρησμούς και λεηλασίες που είχαν σαν αποτέλεσμα ν’ αδείασουν βιβλιοθήκες και μουσεία. Τα εργοστάσια χτυπήθηκαν κι αυτά. Το 2004 επισκέφθηκα ένα που κατασκεύαζε ψυγεία. Οι εργάτες είχαν αφαιρέσει οτιδήποτε μπορούσε να είχε αξία, κι ύστερα το έκαψαν ολοσχερώς, τόσο που η αποθήκη μετά έμοιαζε με γλυπτό από λυγισμένα μεταλλικά φύλλα.

Εκείνη την εποχή η τρέχουσα ειδησεογραφία πίστευε πως η λεηλασία είχε πολιτική χροιά. Έλεγαν ότι αυτά συμβαίνουν όταν ένα καθεστώς δεν είναι νόμιμο στα μάτια του κόσμου. Βλέποντας για τόσα χρόνια τον Σαντάμ και τους γιούς του να παίρνουν ότι ήθελαν από όποιoν ήθελαν, πολλοί Ιρακινοί ένιωσαν ότι είχαν το δικαίωμα να πάρουν κάποια πράγματα και για τους εαυτούς τους. Το Λονδίνο όμως δεν είναι Βαγδάτη και ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον σε καμία περίπτωση Σαντάμ, οπότε δεν υπάρχει κάποιο δίδαγμα σε αυτή την υπόθεση.

Οπότε τι θα λέγατε να εξετάσουμε ένα παράδειγμα δημοκρατίας; Αργεντινή 2001. Η οικονομία καταρρέει και χιλιάδες άνθρωποι που ζουν σε κακόφημες συνοικίες (οι οποίες ήταν αναπτυξιακές ζώνες με ευημερία πριν την νεοφιλελεύθερη εποχή) βγάζουν το μένος τους σε μαγαζιά ξένων εταιριών.

Βγήκαν έξω σπρώχνοντας καροτσάκια που ξεχείλιζαν από αγαθά που δεν μπορούσαν να αγοράσουν διότι δεν άντεχαν οικονομικά: ρούχα, ηλεκτρονικά είδη, κρέας. Η κυβέρνηση κάλεσε μια «κατάσταση πολιορκίας» για να αποκαταστήσει την τάξη. Στο λαό δεν άρεσε αυτό και έτσι ανέτρεψε την κυβέρνηση.

Οι μαζικές λεηλασίες της Αργεντινής ονομάστηκαν “Εl Saqueo” -η λεηλασία. Αυτό είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία, διότι με τον ίδιο ακριβώς όρο περιγράφονταν μέχρι τότε οι ενέργεις της ελίτ, που είχαν να κάνουν με την εκποίηση των εθνικών περιουσιακών στοιχείων της χώρας σε κατάφωρα διεφθαρμένες συμφωνίες ιδιωτικοποίησης, αποκρύπτοντας σε offshore εταιρίες τα χρήματά τους, και δίνοντας στη συνέχεια το λογαριασμό στο λαό, με βάναυσα μέτρα λιτότητας.

Οι Αργεντινοί κατανόησαν πως η λεηλασία των εμπορικών κέντρων δεν θα είχε συμβεί χωρίς τη μεγαλύτερη λεηλασία της χώρας, και ότι οι πραγματικοί γκάνγκστερς ήταν οι υπεύθυνοι για αυτή την κατάσταση.

Όμως η Αγγλία δεν είναι Λατινική Αμερική και οι ταραχές της δεν είναι πολιτικές -ή έτσι ακούμε συνεχώς. Έχουν να κάνουν με την ανομία και με παιδιά που εκμεταλλευόμενα μια κατάσταση προσπαθούν να πάρουν ό, τι δεν είναι δικό τους.

Και η βρετανική κοινωνία, λέει ο Κάμερον, απεχθάνεται τέτοιου είδους συμπεριφορά. Αυτά λέγονται με κάθε σοβαρότητα. Λες και η μαζική διάσωση των τραπεζών δεν συνέβη ποτέ, ακολουθούμενη μάλιστα από νέα προκλητικά μπόνους.

Ακολούθησαν συναντήσεις έκτακτης ανάγκης G-8 και G-20, όταν οι ηγέτες αποφάσισαν, συλλογικά, να μην κάνουν τίποτα για να τιμωρήσουν τους τραπεζίτες, ούτε να κάνουν κάτι σοβαρό ώστε να αποφευχθεί παρόμοια κρίση στο μέλλον. Αντίθετα όλοι επέστρεψαν στην πατρίδα τους και επέβαλλαν θυσίες στους πλέον ευάλωτους.

Το έκαναν αυτό με την απόλυση δημοσίων υπαλλήλων, χρησιμοποιώντας τους δημοσίους υπαλλήλους σαν αποδιοπομπαίους τράγους, κλείνοντας βιβλιοθήκες, αυξάνοντας τα δίδακτρα, προωθώντας βιαστικές ιδιωτικοποιήσεις της δημόσιας περιουσίας και μειώνοντας τις συντάξεις -αναμείξτε τις δόσεις του κοκτέιλ ανάλογα με τον τόπο κατοικίας σας.

Και ποιος βγήκε στην τηλεόραση κάνοντας μαθήματα για να τελειώνουμε επιτέλους με αυτά τα «προνόμια»; Οι τραπεζίτες και μάνατζερ των αμοιβαίων κεφαλαίων φυσικά.

Αυτή είναι η παγκόσμια “Saqueo” την εποχή της μεγάλης αρπαγής. Τροφοδοτείται από μια παθολογική αίσθηση του δικαιώματος, σε αυτή τη λεηλασία όλα έχουν γίνει με τα φώτα αναμμένα, σαν να μην υπήρχε τίποτα να κρυψουν. Όμως υπάρχουν κάποιοι ενοχλητικοί φόβοι. Στις αρχές του Ιουλίου, η Wall Street Journal, αναφέρθηκε σε μια νέα δημοσκόπηση, σύμφωνα με την οποία το 94% των εκατομμυριούχων φοβάται «τη βία στους δρόμους». Αποδεικνύεται πως ο φόβος ήταν λογικός.

Φυσικά οι ταραχές του Λονδίνου δεν ήταν πολιτική διαμαρτυρία. Αλλά οι άνθρωποι που λήστευαν τη νύχτα είναι βέβαιο πως γνώριζαν με σιγουριά πως οι ελίτ τους έχουν διάπραξει διέπρατταν ληστείες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η λεηλασία είναι μεταδοτική.

Οι Συντηρητικοί έχουν δίκιο όταν λένε ότι οι ταραχές δεν έχουν να κάνουν με τις περικοπές. Έχουν να κάνουν με το τι αντιπροσωπεύουν αυτές οι περικοπές: τον κοινωνικό αποκλεισμό. Αποκλεισμοί σε μια κατώτερη τάξη που όλο διερύνεται, καθώς οι λίγες οδοί διαφυγής που προηγουμένως προσφέρθηκαν -δουλειά, μια καλή προσιτή εκπαίδευση- αποκλείονται με ταχείς ρυθμούς.

Οι περικοπές είναι ένα μήνυμα. Λέει σε ολόκληρους τομείς της κοινωνίας: είστε κολλημένοι εκεί που είστε, σαν τους μετανάστες και τους πρόσφυγες που διώχνουμε με τα όλο και πιο οχυρωμένα σύνορά μας.

Η απάντηση του Ντέιβιντ Κάμερον στις ταραχές είναι να κάνουμε αυτό τον αποκλεισμό κυριολεκτικό: εξώσεις από δημόσια στέγαση, απειλές πως θα κόψει τα μέσα επικοινωνίας και εξωφρενικές ποινές φυλάκισης (πέντε μήνες σε μια γυναίκα για ένα κλεμμένο σορτσάκι). Το μήνυμα στάλθηκε για μια ακόμη φορά: εξαφανιστείτε, και κάντε το ήσυχα.

Στην περσινή «σύνοδο κορυφής λιτότητας» των G-20 στο Τορόντο, οι διαμαρτυρίες μετατράπηκαν σε διαδηλώσεις που οδηγήθηκαν σε ταραχές και πολλά αστυνομικά οχήματα κάηκαν. Δεν ήταν τίποτα σε σύγκριση με τα δεδομένα του Λονδίνου του 2011, αλλά πάραυτα ήταν συγκλονιστικό για εμάς τους Καναδούς. Η μεγάλη διαμάχη τότε ήταν για το γεγονός πως η κυβέρνηση είχε δαπανήσει 675 εκατομμύρια δολάρια για την «ασφάλεια» της Συνόδου κορυφής (χωρίς βέβαια να καταφέρουν να σβήσουν τις φωτιές).

Εκείνη την εποχή, πολλοί από εμάς επεσήμαναν ότι τo ακριβό νέο οπλοστάσιο που είχε αποκτήσει η αστυνομία -κανόνια νερού, ηχητικά κανόνια, δακρυγόνα και σφαίρες από καουτσούκ- δεν προορίζονταν μόνο για τους διαδηλωτές στο δρόμο. Μακροπρόθεσμα η χρήση τους είναι να επιβάλλουν την πειθαρχία στους φτωχούς, οι οποίοι στη νέα εποχή της λιτότητας θα έχουν επικίνδυνα λίγα να χάσουν.

Αυτό είναι που ο Ντέιβιντ Κάμερον δεν κατάλαβε: δεν μπορείς να κόβεις από τον προϋπολογισμό της αστυνομίας κονδύλια την ίδια στιγμή που κόβεις όλα τα άλλα. Διότι όταν ληστεύεις τους ανθρώπους από τα λίγα που έχουν, προκειμένου να προστατευθούν τα συμφέροντα εκείνων που έχουν πολλά περισσότερο, θα πρέπει να περιμένεις αντίσταση -είτε αυτό σημαίνει οργανωμένες διαδηλώσεις είτε αυθόρμητες λεηλασίες.

Και αυτό δεν είναι πολιτική. Είναι Φυσική.


Η Ναόμι Κλάιν έγραψε αυτό το κείμενο την 16η Αυγούστου του 2011 που δημοσιεύθηκε στο The Nation με αφορμή το πρωτοφανές μεγάλο πλιάτσικο και τις λεηλασίες στην Μεγάλη Βρετανία.

εμφάνιση σχολίων