Το Βασικό Εισόδημα της Ιρλανδίας για τις Τέχνες είναι το πρώτο μόνιμο πρόγραμμα του είδους του στον κόσμο και ο υπουργός Πολιτισμού της Ιρλανδίας, Πάτρικ Ο' Ντόνοβαν, λέει ότι καθιστά την Ιρλανδία «παγκόσμιο ηγέτη στον τομέα της υποστήριξης καλλιτεχνών». Το μόνιμο πρόγραμμα έρχεται σε συνέχεια ενός πιλοτικού που ξεκίνησε το 2022 για να βοηθήσει τον τομέα του πολιτισμού να ανακάμψει από τον Covid-19. Το πρόγραμμα έλαβε εξάμηνη παράταση μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου 2026 και τώρα πρόκειται να γίνει μόνιμο. Περίπου 2.000 καλλιτέχνες θα επιλεγούν μετά το άνοιγμα των αιτήσεων τον Μάιο και θα λαμβάνουν την πληρωμή για τρία χρόνια.
Κατά τη διάρκεια της πιλοτικής φάσης, καλλιτέχνες από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών κλάδων ήταν επιλέξιμοι να υποβάλουν αίτηση, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εργάζονται στις εικαστικές τέχνες, το θέατρο, τη λογοτεχνία, τη μουσική, τον χορό, την όπερα, τον κινηματογράφο, τις τέχνες του τσίρκου και την αρχιτεκτονική. Ωστόσο, το νέο μόνιμο πρόγραμμα θα επεκταθεί ακόμη περισσότερο.
Τη διαφορά διαπίστωσαν οι καλλιτέχνες αλλά και το Υπουργείο Πολιτισμού: Οι καλλιτέχνες που συμμετείχαν στο πιλοτικό πρόγραμμα λένε ότι είχαν περισσότερη ελευθερία και σταθερότητα ώστε να επικεντρωθούν στο δημιουργικό τους έργο. Το επιβεβαιώνουν και τα νούμερα.
Μέχρι στιγμής, το πιλοτικό πρόγραμμα έχει κοστίσει στην ιρλανδική κυβέρνηση 72 εκατ. ευρώ, αλλά έχει αποφέρει σχεδόν 80 εκατ. ευρώ, σε οικονομικά οφέλη. Μια έκθεση της βρετανικής εταιρείας συμβούλων Alma Economics διαπίστωσε ότι οι καλλιτέχνες στο πρόγραμμα κέρδιζαν, κατά μέσο όρο, πάνω από 500 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα μέσω του δημιουργικού τους έργου. Με αυτό το εισόδημα, οι καλλιτέχνες μπορούν να επενδύσουν στα έργα τους - αγορά προμηθειών, προώθηση της τέχνης τους και ανάπτυξη των επιχειρήσεών τους σε βάθος χρόνου. Η έκθεση έδειξε ότι οι συμμετέχοντες έγιναν επίσης λιγότερο εξαρτημένοι από την κοινωνική πρόνοια, λαμβάνοντας περίπου 100 ευρώ λιγότερα ανά μήνα σε κρατική βοήθεια.
Το Βασικό Εισόδημα της Ιρλανδίας δείχνει πόσο μετασχηματιστικό μπορεί να είναι το Καθολικό Βασικό Εισόδημα και προσφέρει ελπίδα ότι περισσότερες χώρες θα ακολουθήσουν το παράδειγμα. «Όπως δείχνει το πιλοτικό πρόγραμμα, το βασικό εισόδημα λειτουργεί και οι άνθρωποι χρειάζονται ένα Καθολικό Βασικό Εισόδημα τώρα για να αντιμετωπίσουν τις πολλές κρίσεις του κόσμου μας», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Δίκτυο Εργαστηρίων UBI. «Το Δίκτυο θα συνεχίσει να βοηθά στην επίδειξη του βασικού εισοδήματος εντός των κοινοτήτων και να δείχνει πώς αποτελεί μια βιώσιμη πολιτική».
Θα έπρεπε οι καλλιτέχνες να έχουν ένα βασικό εισόδημα όπως στην Ιρλανδία;