iDOCERS | Η σκοτεινή πλευρά του έρωτα

Μόλις ολοκλήρωσα το βιβλίο του Μπρυκνέρ, Τα Μαύρα Φεγγάρια του Έρωτα. Είχα δει πριν από πολλά χρόνια την ταινία του Πολάνσκι, βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του και ομολογώ πως είχα σοκαριστεί με τα άκρα νοσηρότητας, που όχι απλώς φλερτάρει, αλλά κονταροχτυπιέται βάναυσα η ανθρώπινη ύπαρξη.

Διαβάζοντας λεπτομερείς σκηνές, βλέπει κανείς την ηρωίδα να δέχεται τα πάθη του Χριστού, μόνο και μόνο για να βρίσκεται δίπλα στο αντικείμενο του πόθου της. Αφενός η ηρωίδα (θύμα) δε θέλει με τίποτα να αποδεχτεί ότι τελείωσε αυτό που είχαν ανάμεσά τους και παίρνει κάτι χειρότερο από ψίχουλα, βασανιστήρια. Αφετέρου ο θύτης καβλώνει παραληρηματικά και κανακεύει το υπερτροφικό του εγώ, βλέποντας το θύμα να θρυμματίζεται σε χίλια κομμάτια για την πάρτη του, και ας του είναι πλέον αδιάφορη σεξουαλικά και συναισθηματικά. Τα αποτελέσματα καταστροφικά, αμφότερα και για τις δυο πλευρές. Οι ρόλοι εναλλάσσονται, το θύμα έγινε αδίστακτος θύτης και ο θύτης έγινε θύμα.

Το κλισέ συμπέρασμα γύρω από συζητήσεις τέτοιου είδους ερωτικών ιστοριών, με καταστροφικό τέλος, είναι «παράφορος έρωτας». Διαφωνώ ως προς το εξής: αγαπιόντουσαν τόσο πολύ, που κατέστρεψαν ο ένας τον άλλον. Δηλ. το μεγαλείο του έρωτα θα αξιολογείται από το μέγεθος αλληλοσπαραγμού των ερωτικών συντρόφων;

Όταν είμαστε πραγματικά ερωτευμένοι, είμαστε πραγματικά ελεύθεροι, το εγώ εξαλείφεται και γίνεται εμείς. Όποιος έχει ζήσει τη μαγεία του έρωτα και έχει αγγίξει τον ουρανό, είναι από μόνο του τραγικό το να κατέβει στη γη, πόσο μάλλον στη λάσπη. Δε θέλω να παρουσιάσω τον έρωτα ως μια αγιοποιημένη και παραδεισένια κατάσταση, οπωσδήποτε μας φέρνει αντιμέτωπους και με τα πιο σκοτεινά σημεία της ύπαρξής μας. Όμως ακόμα και το κακό ταγκό θέλει δύο χορευτές.

Αναρωτιέμαι όμως αν, όταν στον έναν σύντροφο τελείωσε και η άλλη πλευρά επιμένει παραληρηματικά, δεν έχει συναίσθηση του πόνου που προκαλεί στον ίδιο της τον εαυτό από την περιφρόνηση και τον εξευτελισμό που δέχεται καρτερικά από τον «βασανιστή» της και ο βασανιστής φτιάχνεται και νοηματοδοτεί την ύπαρξή του από όλο αυτό το παιχνίδι εξουσίας, επρόκειτο για έρωτα μεγάλο; Γιατί εγώ έχω την εντύπωση ότι όταν παίζεται αυτό το νοσηρό παιχνίδι επιβολής-υποταγής, που όλοι μας μπορεί να το έχουμε ζήσει στην ένταση που το έχει ζήσει ο καθένας μας, ανακαλύπτουμε και καλύπτουμε μελανά σημεία της βαθύτερης ύπαρξής μας;

Το «πολυπόθητο» αντικείμενο του πόθου πιο πολύ λαμβάνει τις διαστάσεις ενός πειράματος που προβάλλουμε λυσσαλέα τα δικά μας άκρα, παρά ως πηγή έμπνευσης. Είναι πιο εύκολο να πούμε στον εαυτό μας «αγάπησα πολύ», από το να ενδοσκοπήσουμε και να σκανάρουμε τα ελλείμματα ή τα πλεονάζοντα στοιχεία της προσωπικότητάς μας.

Αυτή η «σχεδόν» χριστιανική γεμάτη θυσίες αγάπη από τη μια μεριά και η αστείρευτη ικανοποίηση που αντλεί η άλλη πλευρά τσακίζοντας το αντικείμενο που του είναι αδιάφορο ούτως ή άλλως, μάλλον είναι οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος. Το υπερτροφικό εγώ είναι τόσο σαρωτικό και εκτυφλωτικό, που ζουμάρει στην υλοποίηση και μόνο της επιθυμίας, και δεν έχει να κάνει πλέον με το αντικείμενο του πόθου, παρά μόνο με την ίδια την επιθυμία. Αλλά ο νους μας, ο κατεργάρης, έχει βρει ερμηνεία και γι’ αυτό: «παράφορος έρωτας».

Ο πραγματικός παράφορος έρωτας είναι επανάσταση, συνιστά τη μεγαλύτερη πραγμάτωση ελευθερίας, γκρεμίζει το εγώ και ανθίζει μέσα από τη μαγική αλλά και επώδυνη αλληλενέργεια. Άλλωστε, όλα στο σύμπαν είναι ενέργεια. Όταν εκλείπει η αλληλενέργεια, είτε θετική είτε αρνητική, δημιουργείται το κατάλληλο έδαφος αντανάκλασης των ήδη υπαρχουσών αδυναμιών, ανασφαλειών και της μικρότητας της ανθρώπινης υπόστασης.
 

εμφάνιση σχολίων