Μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης αποκαλύπτει πως χρειαζόμαστε πλέον μια Πράσινη Κοινωνική Πρόνοια
Μεγάλο κοινωνικό χάσμα στην «πράσινη πρόσβαση» αποκαλύπτει νέα ευρωπαϊκή μελέτη, επιβεβαιώνοντας ότι η επαφή με τη φύση στα αστικά κέντρα συνδέεται άμεσα με το εισόδημα.ΑΘΗΝΑ ΛΕΒΕΝΤΗ | ΦΩΤΟ: UNSPLASH
22 Απριλίου 2026
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, ανέλυσε δεδομένα από 862 πόλεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα ευρήματα είναι ενδεικτικά: λιγότερο από το 15% των κατοίκων διαθέτει επαρκή πρόσβαση σε δέντρα, σκιά και χώρους πρασίνου.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι πολίτες με υψηλότερα εισοδήματα ζουν συχνότερα σε περιοχές με περισσότερα πάρκα, συχνότερες δενδροφυτεύσεις και φυσικούς χώρους πράσινου, ενώ τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα περιορίζονται σε γειτονιές με ελάχιστο πράσινο, περισσότερο καυσαέριο, ηχορύπανση, αυξημένη έκθεση στη ζέστη ή στα επικίνδυνα φυσικά φαινόμενα όπως π.χ. πλημμύρες. Η πράσινη ανισότητα στα χρόνια της κλιματικής κρίσης, δεν αφορά απλώς την αισθητική των πόλεων, αλλά επηρεάζει την ποιότητα ζωής, την δημόσια υγεία, την οικονομία.
Παράλληλα, καταγράφονται έντονες γεωγραφικές διαφοροποιήσεις: οι πόλεις της βορειοδυτικής Ευρώπης εμφανίζονται σημαντικά πιο «πράσινες», με διπλάσιες πιθανότητες να πληρούν βασικά περιβαλλοντικά πρότυπα σε σχέση με εκείνες του νότου. Ενδεικτικά, κάτοικοι πόλεων όπως το Ελσίνκι, το Μόναχο και η Κρακοβία έχουν καλύτερη πρόσβαση σε χώρους πρασίνου και επαρκή σκίαση. Αντίθετα, σε πόλεις του ευρωπαϊκού νότου, όπως η Αθήνα, η Περπινιάν και η Κόρδοβα, η κατάσταση παραμένει πιο περιορισμένη.
Κεντρικό σημείο της μελέτης αποτελεί και η μεγάλη απόσταση της Ευρώπης από την εφαρμογή του προτύπου «3-30-300», ενός βασικού οδηγού για τον βιώσιμο αστικό σχεδιασμό. Σύμφωνα με αυτό, κάθε πολίτης θα πρέπει να βλέπει τουλάχιστον τρία δέντρα από την κατοικία του, να ζει σε περιοχή με 30% κάλυψη δέντρων και να έχει πρόσβαση σε χώρο πρασίνου σε απόσταση έως 300 μέτρων.
Η μελέτη, υποστηρίζει πως χρειάζονται πλέον στοχευμένες αλλά και κοινωνικά δίκαιες παρεμβάσεις - το ζητούμενο δεν είναι μόνο «περισσότερα δέντρα», αλλά ισότιμη κατανομή. Βρισκόμαστε στην εποχή που έχουμε ανάγκη πλέον όχι μόνο κοινωνική αλλά και Πράσινη Πρόνοια
Πώς αποτυπώνεται το «πράσινο χάσμα»
Λιγότερο από το 15% των κατοίκων της «προνομιούχας» γηραιάς ηπείρου απολαμβάνει επαρκή πρόσβαση σε αστικό πράσινο.Οι πόλεις της βορειοδυτικής Ευρώπης είναι πιο «πράσινες». Στην κορυφή Ελσίνκι, Μόναχο και Κρακοβία, στον αντίποδα η Αθήνα, η Περπινιάν και η Κόρδοβα
Το πρότυπο 3-30-300: Κάθε κάτοικος πρέπει να βλέπει τουλάχιστον 3 δέντρα από το σπίτι του, η γειτονιά του να έχει τουλάχιστον 30% πράσινο, η απόσταση από το πράσινο να είναι έως 300 μέτρα
Κλιματική κρίση Η ατμοσφαιρική ρύπανση και η ηχορύπανση επιβαρύνουν περισσότερο τις γκρι γειτονιές. Το πράσινο βελτιώνει τη σωματική αλλά και την ψυχική υγεία.
Η νομοθεσία της ΕΕ προβλέπει την ανατροπή της μείωσης του πράσινου έως το 2030. Η μελέτη επισημαίνει ότι χρειάζονται στοχευμένες πολιτικές παρεμβάσεις για τις πράσινες κοινωνικές ανισότητες
εμφάνιση σχολίων