«Για τον Μαν, ο Τόνιο Κραίγκερ υπήρξε ένα είδος μανιφέστου, μια προγραμματική δήλωση. Για μας σήμερα, 123 χρόνια αργότερα, παραμένει —πέρα από μια ιδανική εισαγωγή στο έργο του Μαν— σημείο αναφοράς σε οποιαδήποτε ουσιαστική συζήτηση για την έννοια της καλλιτεχνικής δημιουργίας και τη θέση του καλλιτέχνη στον κόσμο». Τόμας Μαν, Τόνιο Κραίγκερ, μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Εκδ. Δώμα
«Τον καλλιτέχνη τον αληθινό, όχι κάποιον αστό που έχει την τέχνη για επάγγελμα, αλλά τον καλλιτέχνη που είναι ταγμένος εξ αρχής από το πεπρωμένο, τον καταραμένο — δεν χρειάζεται να έχεις ιδιαίτερη οξυδέρκεια για να τον ξεχωρίσεις μέσα στο πλήθος.
Φαίνεται στο πρόσωπό του η αίσθηση της αποσύνδεσης, της αλλοτριότητας, η επίγνωση πως τον κοιτάζουν, πως τον παρατηρούν, έχει μια όψη αυτοκρατορική και μαζί αμήχανη. Κάτι ανάλογο θα έβλεπε κανείς στα χαρακτηριστικά ενός πρίγκιπα που έχει φορέσει ρούχα κοινών θνητών και περπατάει ανάμεσα στο πλήθος.
Μόνο που εν προκειμένω, Λισαβέτα, τα ρούχα δεν βοηθούν σε τίποτα! Ακόμα και να μεταμφιεστείτε, ακόμα και να προσπαθήσετε να περάσετε απαρατήρητη, ή να ντυθείτε σαν διπλωμάτης ή σαν αξιωματικός της φρουράς σε άδεια, τη στιγμή που θα σηκώσετε το βλέμμα και θα προφέρετε έστω και μία λέξη, όλοι θα καταλάβουν πως δεν είστε άνθρωπος αλλά κάτι άλλο, ξένο, διαφορετικό...
»Αλλά τι είναι ο καλλιτέχνης; Κανένα άλλο ερώτημα δεν φανέρωσε ποτέ πιο ωμά τον εφησυχασμό και την πνευματική νωθρότητα του ανθρώπινου είδους.
«Πρόκειται για χάρισμα» λένε ταπεινά οι καλοί άνθρωποι όταν τους αγγίζει ένας καλλιτέχνης, και επειδή, σύμφωνα με το καλοκάγαθο μυαλό τους, κάθε υψηλό και φωτεινό αιτιατό πρέπει αναγκαστικά να απορρέει από ένα επίσης υψηλό και φωτεινό αίτιο, κανείς δεν υποψιάζεται ότι εδώ έχουμε πιθανώς να κάνουμε με ένα «χάρισμα» προγραμματικά απαίσιο, ένα «χάρισμα» άκρως αμφισβητήσιμης αρετής…»
Εικονογράφηση: Μελαγχολία - Έντβαρτ Μουνκ, 1892, Wikicommons. O Thomas Mann (6 Ιουνίου 1875 - 12 Αυγούστου 1955) γεννήθηκε στο Λύμπεκ της Γερμανίας, σε εξέχουσα οικογένεια της χανσεατικής εμπορικής αριστοκρατίας. Ο αδελφός του, Χάινριχ Μαν, ήταν διακεκριμένος συγγραφέας· το ίδιο και τρία από τα έξι παιδιά του, η Έρικα, ο Κλάους και ο Γκόλο Μαν. Ο Μαν κέρδισε την αναγνώριση ήδη από το πρώτο του μυθιστόρημα, τους Μπούντενμπροκ (1901). Με την άνοδο του Εθνικοσοσιαλισμού αυτοεξορίστηκε στην Ελβετία και κατόπιν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επέστρεψε στην Ελβετία το 1952. Έγραψε ποιήματα, διηγήματα, νουβέλες, μυθιστορήματα, θεατρικά, δοκίμια και πολιτικά κείμενα. Το 1929 βραβεύτηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Διαβάστε επίσης: Η γενιά Beat
Ακολουθήστε μας στο Instagram και στο Facebook για να βλέπετε τα άρθρα που σας ενδιαφέρουν