Α' ΠΡΟΣΩΠΟ Όχι άλλα δάνεια

Α' ΠΡΟΣΩΠΟ Να ξεκαθαρίσω εξ αρχής τα πράγματα: αυτό το σχόλιο δε στρέφεται κατά της Ελλάδας. Δεν έχει καμία σχέση με όλες τις κουβέντες που γίνονται στη Γερμανία για το πώς οι Έλληνες δεν καταβάλλουν τους φόρους τους, για τους τεμπέληδες Έλληνες δημοσίους υπαλλήλους και για τους αναξιόπιστους Έλληνες πολιτικούς. Το μήνυμα αυτού του σχολίου είναι σαφές και απλό: το δεύτερο πακέτο στήριξης της Ελλάδας, ύψους 130 δις ευρώ, που αποφάσισαν οι υπουργοί της ευρωζώνης τη Δευτέρα, δεν πρέπει να εκταμιευθεί.

Ασφαλώς η Ελλάδα θα χρειαστεί για πολλά χρόνια -ίσως και για δεκαετίες- βοήθεια από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και η Γερμανία δεν μπορεί να αρνηθεί να συμβάλλει σε αυτή. Πιθανότατα η Ευρώπη τελικά να διοχετεύσει στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια πολύ περισσότερα χρήματα από όσα συζητούνται σήμερα στις Βρυξέλλες.

Το πρόβλημα δε βρίσκεται στο ύψος του ποσού, αλλά στη στόχευση του πακέτου ενίσχυσης: δεν προορίζεται για τις ανάγκες των Ελλήνων, αλλά για τις ανάγκες των χρηματαγορών, δηλαδή των τραπεζών.

Πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς το γεγονός πως σχεδόν το ένα τέταρτο του πακέτου δε θα φτάσει καν στην Αθήνα, αλλά θα πάει απ’ ευθείας στις τσέπες των διεθνών πιστωτών της; Οι κάτοχοι ελληνικών κρατικών ομολόγων αναμένεται να λάβουν άμεσα 30 δις ευρώ ως κίνητρο για να ανταλλάξουν τα παλιά τους ομόλογα με νέα. Σκοπός αυτής της κίνησης είναι να καλλιεργηθεί η ψευδαίσθηση πως η Ελλάδα δεν έχει χρεοκοπήσει -δείτε, οι δανειστές της αποποιούνται οικειοθελώς ένα τμήμα του κεφαλαίου τους! Ο χρηματοπιστωτικός τομέας πολύ έξυπνα καλλιεργεί την αίσθηση πως τυχόν χρεοκοπία της Ελλάδας θα πυροδοτούσε μια μοιραία αλυσιδωτή αντίδραση.

Κι έτσι μένουν 100 δις. Αλλά ούτε αυτά θα χρηματοδοτήσουν ότι χρειάζεται η Ελλάδα για να ξανασταθεί στα πόδια της. Το ποσό ανταποκρίνεται στις εκτιμήσεις για το πόσο χρέος αντέχει η ελληνική οικονομία ώστε να μην καταρρεύσει. Οι διεθνείς τεχνοκράτες συμφώνησαν πως με χρέος γύρω στο 120% του ΑΕΠ, η χώρα ίσα-ίσα που θα κατορθώνει να υπηρετεί το χρέος της. Αυτό δηλαδή είναι το όριο ώστε η αγελάδα να συνεχίσει να παράγει γάλα χωρίς να ψοφήσει από εξάντληση. Έτσι το 120% έγινε δημοσιονομικός στόχος.

Σουρεαλιστικές προβλέψεις. Τον τελευταίο καιρό γίναμε μάρτυρες μιας σουρεαλιστικής αντιπαράθεσης για το αν τα 130 δις θα κατορθώσουν να κατεβάσουν το χρέος της Ελλάδας στο επιθυμητό 120% ή αν αντιθέτως αυτό θα «κολλήσει» στο 129% (όλα αυτά το 2020, για να μην ξεχνιόμαστε!) Προβλέψεις περί του επιπέδου του χρέους σε οκτώ χρόνια από σήμερα, σε επίπεδο μονάδας: αυτό είναι αδύνατο ακόμα και για τη Γερμανία. Για την Ελλάδα όμως, με την καταρρέουσα οικονομία και τα όχι ιδιαιτέρως αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία, το εγχείρημα ανήκει στη σφαίρα της μαύρης μαγείας.

Εξίσου παράδοξη είναι η απαίτηση των δανειστών της Ελλάδας οι φετινές περικοπές στον προϋπολογισμό να φθάσουν στα 3.3 δις αντί των 3 δις, ως «προαπαιτούμενο» για την εκταμίευση του πακέτου! Αχ, ας ήταν μόνο το ελληνικό πρόβλημα ζήτημα 300 εκατομμυρίων! Αν ληφθούν υπόψη οι πάμπολλες ανυπόστατες δεσμεύσεις και η «δημιουργική λογιστική» που περιλαμβάνει το ελληνικό πρόγραμμα λιτότητας, ένα τέτοιο ποσό εύκολα μπορεί να αγνοηθεί ως αμελητέο.

Η αλήθεια φυσικά είναι πως η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει προ πολλού. Προκειμένου να ελπίζει πως κάποια μέρα θα ανακάμψει, η χώρα δε χρειάζεται «κούρεμα» της τάξης του 70%, αλλά πλήρη διαγραφή του χρέους της. Η αγελάδα είναι άρρωστη, και δεν πρόκειται να παράγει γάλα για τα πολλά επόμενα χρόνια.

Οι περισσότεροι από τους αμέτρητους αξιωματούχους που ασχολούνται με το ελληνικό πρόβλημα έχουν συνειδητοποιήσει πλήρως αυτήν την απλή αλήθεια. Μερικοί ανάμεσά τους, που στελεχώνουν τη γερμανική κυβέρνηση, παραδέχονται σε ιδιωτικές συζητήσεις πως τα 130 δις δεν πρόκειται να επιλύσουν το πρόβλημα. «Είναι μόνο για να αγοράσουμε χρόνο», μας λένε. Χρόνο ως ότου οι χρηματαγορές σταθεροποιηθούν σε τέτοιο βαθμό που η ανακοίνωση της χρεοκοπίας της Ελλάδας να μην πυροδοτήσει αλυσιδωτή αντίδραση: χρεοκοπίες τραπεζών, «ντόμινο» λόγω ενεργοποίησης των CDS, εκτίναξη των σπρεντ στις υπόλοιπες παραπαίουσες οικονομίες της ευρωζώνης κ.λπ.

Απαιτείται «σχέδιο Μάρσαλ». Μήπως όμως αυτή η ώρα έχει ήδη φθάσει; Από το περασμένο φθινόπωρο η «ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα» (ΕΚΤ) πλημμυρίζει τις ευρωπαϊκές τράπεζες με ρευστότητα. Η Ισπανία και η Ιταλία, οι δύο κλυδωνιζόμενοι γίγαντες της ευρωζώνης, απέκτησαν νέες κυβερνήσεις που εφαρμόζουν αξιόπιστες πολιτικές μείωσης των χρεών τους. Παρομοίως, τα περισσότερα από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν δεσμευτεί στη δημοσιονομική πειθάρχηση μέσω του δημοσιονομικού συμφώνου της ΕΕ. Όσο για τα CDS, δεν είναι ικανά να δημιουργήσουν τα προβλήματα που διαδίδει το τραπεζικό λόμπι.

Αν οι Ευρωπαίοι πολιτικοί έχουν ψήγμα σεβασμού σε όλη αυτή τη δουλειά που κατέβαλαν εδώ και δύο χρόνια, από τότε που ξέσπασε η κρίση του ευρώ, θα πρέπει να παραδεχθούν πια αυτό που οι πάντες γνωρίζουν: η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει, και το σύνολο του χρέους της πρέπει να διαγραφεί.

Μολοταύτα, η Ελλάδα πρέπει να λάβει χρηματική βοήθεια. Αλλά αυτά τα χρήματα οφείλουν να της δοθούν υπό άλλη μορφή. Αντί να επιβραβεύσουν τους κερδοσκόπους για τις απερίσκεπτα ριψοκίνδυνες επιλογές τους, τα χρήματα των εταίρων της Ελλάδας θα έπρεπε να χρησιμεύσουν στην ανοικοδόμηση της ελληνικής οικονομίας. Αυτό που χρειάζεται η Ελλάδα είναι ένα νέο «σχέδιο Μάρσαλ» κι όχι η μανιακή εμμονή με την αποπληρωμή των χρεών της.


O Christian Rickens είναι πολιτικός συντάκτης. Το κείμενο EU Should Admit Greece is Bankrupt δημοσιεύθηκε στην Der Spiegel.

εμφάνιση σχολίων