Ο σκηνοθέτης μίλησε στο Φεστιβάλ Καννών για τη Γάζα και την επιστροφή του φασισμού και υπενθύμισε, ανάμεσα σε άλλα, τα λόγια του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ: «Το χειρότερο δεν είναι η βία των κακών, αλλά η σιωπή των καλών. Κι όταν βλέπουμε εκμετάλλευση, καταπίεση, ακραίο πλούτο και φτώχεια, πόλεμο και εγκλήματα πολέμου και —ας το πούμε όπως είναι— Γενοκτονία, όπως αυτή που γίνεται τώρα από το Ισραήλ στους Παλαιστίνιους, δεν μπορούμε να μένουμε σιωπηλοί. Και δεν θα μείνουμε».
Ο Loach, που γίνεται 90 ετών φέτος, είναι ένας από τους πιο βραβευμένους σκηνοθέτες στην ιστορία των Καννών. Έχει συμμετάσχει με 15 ταινίες στο διαγωνιστικό τμήμα και έχει κερδίσει δύο Χρυσούς Φοίνικες, για τις ταινίες The Wind That Shakes the Barley και I, Daniel Blake. Ο μακροχρόνιος συνεργάτης του, ο σεναριογράφος Paul Laverty, είναι μέλος της κριτικής επιτροπής του φετινού διαγωνιστικού προγράμματος.
«Είναι συγκλονιστικό να επιστρέφω με το Land and Freedom». Η ταινία ακολουθεί έναν Βρετανό κομμουνιστή που ταξιδεύει στην Ισπανία περιμένοντας να συμμετάσχει σε έναν αντιφασιστικό αγώνα, μόνο και μόνο για να συναντήσει πικρές ιδεολογικές διαιρέσεις μεταξύ ανταγωνιστικών αριστερών παρατάξεων — εντάσεις που ο Λόουτς πιστεύει πως παραμένουν βαθιά επίκαιρες σήμερα.
«Πρόκειται για τον Ισπανικό Εμφύλιο, τον πόλεμο ενάντια στον φασισμό. Όταν γυρίζαμε το φιλμ, πιστεύαμε πως ο φασισμός δεν θα εμφανιζόταν ξανά. Και τώρα, φυσικά, βλέπουμε πάλι την άκρα δεξιά να ανεβαίνει, μόνο που αυτή τη φορά δεν έρχεται με στρατιωτικές μπότες· έρχεται μεταμφιεσμένη, με άλλη μορφή. Η διάσπαση μέσα στην Αριστερά ήταν κάτι πολύ σημαντικό που θέλαμε να εξερευνήσουμε στην ταινία. Συνέβαλε στην ήττα στην Ισπανία».
«Ήμουν πολύ απογοητευμένος όταν είδα τον φίλο μου Wim Wenders να δηλώνει ότι οι κινηματογραφιστές πρέπει να μένουν έξω από την πολιτική. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι καθορίζονται από τις πολιτικές επιλογές· η πολιτική είναι σημαντική για τον κινηματογράφο. Οι κινηματογραφιστές πρέπει να είναι μάρτυρες της εποχής τους. Ο κινηματογράφος πρέπει να αντανακλά αυτό που συμβαίνει στην κοινωνία. Όταν κάποιοι άνθρωποι μιλούν δημόσια για τη Γάζα, δείχνουν τεράστιο θάρρος, γιατί μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την καριέρα τους».
Ο Λόουτς, ο οποίος διαγράφηκε από το Εργατικό Κόμμα το 2021 αφού αρνήθηκε να αποκηρύξει άλλα μέλη που είχαν απομακρυνθεί, δήλωσε ότι τα κυρίαρχα πολιτικά κόμματα έχουν υιοθετήσει όλο και περισσότερο ρητορική που κάποτε συνδεόταν με την ακροδεξιά.
«Η ηγεσία των Συντηρητικών στη Βρετανία χρησιμοποιεί την ίδια γλώσσα με τον Nigel Farage και η δεξιά πτέρυγα των Εργατικών ακολουθεί το ίδιο μοτίβο. Οι άνθρωποι που δεν έχουν τίποτα είναι πάντα αυτοί που κατηγορούνται, ενώ όσοι πλούτισαν από το ίδιο το σύστημα μένουν στο απυρόβλητο. Αυτοί είναι που χρηματοδοτούν σήμερα την άκρα δεξιά. Αυτοί χρηματοδοτούν τον Trump. Τα πέντε εκατομμύρια του Farage είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Δεν είναι καθόλου περίεργο που ο κόσμος στράφηκε εναντίον της κυβέρνησης του Starmer. Δεν μπορεί να επικοινωνήσει με τον κόσμο και αυτό είναι θανάσιμο ελάττωμα για έναν πολιτικό. Δεν υπάρχει πλέον καμία σχέση με το εργατικό κίνημα ή με τα συμφέροντα της εργατικής τάξης».
«Η γλώσσα που χρησιμοποιούν απέναντι στους μετανάστες, οι ρατσιστικοί υπαινιγμοί, η ανάγκη να βρουν αποδιοπομπαίους τράγους αντί να κοιτάξουν τα πραγματικά αίτια της φτώχειας και των πολέμων, προσφέρουν στον κόσμο κάποιον να κατηγορήσει για τον φόβο και την ανασφάλεια που αισθάνεται. Καλλιεργούν την υστερία».
Η ταινία «Γη και Ελευθερία», η οποία έλαβε το βραβείο διεθνούς κριτικής FIPRESCI και το βραβείο της Οικουμενικής Επιτροπής στις Κάννες το 1995, έχει αποκατασταθεί σε 4K.