Η συστηματική σωματική άσκηση μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστική παρέμβαση για τη μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους, σύμφωνα με εκτενή έρευνα και σύνθεση δεδομένων που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Sports Medicine. Τα ευρήματα ενισχύουν τη θέση ότι η φυσική δραστηριότητα δεν αποτελεί απλώς συμπληρωματικό μέσο ευεξίας, αλλά πιθανή θεραπευτική επιλογή πρώτης γραμμής.
Η αερόβια άσκηση -όπως το τρέξιμο, η κολύμβηση και ο χορός- συνδέεται με ουσιαστική μείωση των καταθλιπτικών και αγχωδών συμπτωμάτων. Ιδιαίτερα για την κατάθλιψη, οι ομαδικές και οι εποπτευόμενες μορφές άσκησης αναδείχθηκαν ως οι πιο αποτελεσματικές. Αντίθετα, για το άγχος μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα φαίνεται να έχουν προγράμματα χαμηλότερης έντασης και μικρότερης διάρκειας, έως οκτώ εβδομάδες. Ωστόσο, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι κάθε μορφή άσκησης μπορεί να προσφέρει θετικό ψυχολογικό όφελος.
Η μεθοδολογία: Η μελέτη επιχείρησε να αποτιμήσει συνολικά την επίδραση της άσκησης στα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, τόσο σε άτομα με κλινική διάγνωση όσο και σε όσους εμφάνιζαν συμπτώματα χωρίς επίσημη διάγνωση. Παράλληλα εξετάστηκαν παράγοντες όπως ο τύπος της άσκησης, η ένταση, η διάρκεια, η συχνότητα, η επίβλεψη και το αν πραγματοποιείται σε ατομικό ή ομαδικό πλαίσιο. Οι ερευνητές ανέλυσαν μετα-αναλύσεις από τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, που συνέκριναν την άσκηση με άλλες δραστηριότητες, με εικονικό φάρμακο ή με απουσία παρέμβασης. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες δημοσιευμένες έως τον Ιούλιο του 2025, οι οποίες αφορούσαν δομημένες και επαναλαμβανόμενες μορφές σωματικής δραστηριότητας.
Τα δεδομένα για την κατάθλιψη: Για την κατάθλιψη εξετάστηκαν 57 μετα-αναλύσεις, που κάλυπταν 800 επιμέρους μελέτες και 57.930 συμμετέχοντες ηλικίας 10 έως 90 ετών. Οι παρεμβάσεις ταξινομήθηκαν σε αερόβιες μορφές, προπόνηση αντίστασης, πρακτικές σώματος-νου (όπως γιόγκα, τάι-τσι και τσιγκόνγκ) και συνδυαστικά προγράμματα. Η συνολική σύνθεση των δεδομένων έδειξε μέτριο μέγεθος επίδρασης της άσκησης στη μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Τα μεγαλύτερα οφέλη καταγράφηκαν σε νεαρούς ενήλικες 18–30 ετών και σε γυναίκες μετά τον τοκετό.
Τα δεδομένα για το άγχος: Για το άγχος αναλύθηκαν 24 έρευνες που περιλάμβαναν 258 υπο-μελέτες και 19.368 συμμετέχοντες ηλικίας 18 έως 67 ετών. Η άσκηση εμφάνισε μικρό έως μέτριο μέγεθος επίδρασης στη μείωση των συμπτωμάτων. Ευεργετικά αποτελέσματα παρατηρήθηκαν τόσο με αερόβιες και ασκήσεις αντίστασης όσο και με πρακτικές σώματος-νου και συνδυαστικά προγράμματα.
Δεδομένου ότι η κατάθλιψη και το άγχος επηρεάζουν έως και έναν στους τέσσερις ανθρώπους παγκοσμίως -με υψηλότερη συχνότητα στους νέους και στις γυναίκες- η άσκηση προβάλλει ως οικονομικά αποδοτική, προσβάσιμη και πολυδιάστατα ωφέλιμη. Σε περιβάλλοντα όπου οι συμβατικές θεραπείες ψυχικής υγείας δεν είναι εύκολα διαθέσιμες ή κοινωνικά αποδεκτές, η συστηματική φυσική δραστηριότητα ενδέχεται να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο δημόσιας υγείας.