ΣΙΝΕΦΙΛ ΣΙΝΕΜΑ: Άνεμος Ψυχής

ΣΙΝΕΦΙΛ Τον Μπένεντεκ ή Μπενς Φλικγάουφ τον γνωρίσαμε ευρέως στην Ελλάδα από το “Dealer” το 2004 στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας (του περιοδικού Σινεμά) την ίδια χρονιά που είχε πάρει και το βραβείο καλύτερης ταινίας. Όπως συμβαίνει συνήθως στη χώρα μας, η κανονική έξοδος της ταινίας δε γνώρισε την αναμενόμενη ανταπόκριση. Όχι γιατί δεν το άξιζε -κάθε άλλο- ούτε γιατί το ευρύτερο κοινό φοβάται τις βραβευμένες, φεστιβαλικές ταινίες που κουβαλούν τη ρετσινιά της σινεφίλ φήμης τους (με όσα αρνητικά είναι φορτισμένος τούτος ο ταλαίπωρος όρος κατηγοριοποίησης στα μέρη μας). Απλώς ο τρόπος διανομής στη χώρα μας δεν ευνοεί καθόλου τις «διαφορετικές» ταινίες. Με μία βδομάδα προβολής δε γίνεται δουλειά. Δεν υπάρχει αρκετός χρόνος για να ακουστεί η ταινία από στόμα σε στόμα. Μέχρι να τη συστήσουμε ο ένας στον άλλο, έχει ήδη κατέβει. Το όνειρο ενός arthouse multiplex (πολυσινεμά για τις «άλλες» ταινίες) όπως αυτά του εξωτερικού δεν ευόδωσε.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Αυτή είναι η δεύτερη ταινία του Φλιγκάουφ που βγαίνει στη χώρα μας μέσα σε λίγους μήνες. Μόλις τον περασμένο Νοέμβριο η New Star κυκλοφόρησε στην Ελλάδα μία παλαιότερη ταινία του, το «Δάσος» του 2003 (γνωστή κι αυτή από το φεστιβάλ του Σινεμά εκείνης της χρονιάς). Πόσοι από σας την είδατε ή πήρατε είδηση καν ότι προβλήθηκε; Κάπως έτσι θάβονται πολλές «μικρές» ταινίες (καλές και κακές) κάθε χρόνο, πριν καν βρουν το (έστω μικρό) κοινό τους, που δεν έχει τη δυνατότητα να τρέχει από φεστιβάλ σε φεστιβάλ για να τις δει.

Στο «Άνεμος Ψυχής», το στόρι βασίζεται σε μια πραγματική υπόθεση ρατσιστικών δολοφονιών, με θύματα τσιγγάνους σε ένα χωριό της σύγχρονης Ουγγαρίας. Εμείς παρακολουθούμε της αντιδράσεις μιας οικογένειας Ρομά την επόμενη μέρα από τα νέα άλλης μίας φονικής επίθεσης. Πρωταγωνιστές είναι μια μητέρα με τον ανάπηρο πατέρα της και τα δύο παιδιά της. Με τη μεγάλη κόρη στο σχολείο και το μικρό της γιο να τριγυρίζει άσκοπα στους αγρούς και τα δάση, εκείνη ελπίζει στη γρήγορη επανένωση με τον άντρα της που είναι μετανάστης στον Καναδά. Όταν πέσει η νύχτα, η ατμόσφαιρα απειλής που περιτριγυρίζει το μικρό τους παράπηγμα θα γίνει αφόρητη. Όχι χωρίς λόγο.

Αν περιμένετε να δείτε μια straight forward δραματική περιπέτεια, η ταινία θα σας διαψεύσει. Εδώ που τα λέμε, από την εποχή του (πολύ αγαπητού και στη χώρα μας) Μίκλος Γιάντσο μέχρι τη σημερινή του Μπέλα Ταρ, το straight forward δεν ήταν ποτέ το ατού των ούγγρων σκηνοθετών. Αντίθετα, έχουν υπάρξει δυνατοί εικονογράφοι, που αναζητούν το κοινό τους πέρα από το καθιερωμένα, δίνοντας έμφαση στη φόρμα, τη διαλεκτική, την ατμόσφαιρα, τις σιωπές, τους ήχους, τον τόνο της φωτογραφίας.

Μην τρομάζετε. Ο Φλιγκάουφ δεν είναι τόσο εξεζητημένος όσο τα δύο παραδείγματα των ανωτέρω «ακρογωνιαίων λίθων» του ουγγαρέζικου σινεμά. Τίποτα εδώ δε μοιάζει ψεύτικο ή στημένο για μια αόριστη αισθητική απόλαυση. Οι χαρακτήρες είναι αληθινοί άνθρωποι (όπως αληθινά είναι, δυστυχώς, και τα περιστατικά που περιγράφει η ταινία) και τα όσα τους συμβαίνουν μας αφορούν και μας συνταράσσουν. Η κάμερα στο χέρι βοηθάει σε μια σχεδόν προσέγγιση τύπου ντοκιμαντέρ. Ρεαλιστική, όχι κατασκευασμένη.

Αν, πάλι, περιμένετε να δείτε μια ταινία τύπου “Gadjo Dilo”, με αδικημένους αλλά ευτυχισμένους τσιγγάνους που παίζουν υπέροχες μουσικές κι ερωτεύονται παράφορα και χωρίς αναστολές μπαλαμούς ή οποιονδήποτε άλλον, τότε σίγουρα αυτή η ταινία δεν έχει σχέση με το εξίσου αγαπημένο σινεμά του Τόνι Γκάτλιφ, αλλά ούτε και το γνωστό σίριαλ στο οποίο ο ελληνικός της τίτλος ανατρέχει. Εκτός ίσως απ' την ψυχή. Ναι. Η «ψυχή» είναι εδώ. Ψυχή τε και σώματι. Η ταινία, μεταξύ άλλων, έχει κερδίσει και την Αργυρή Άρκτο του Φεστιβάλ Βερολίνου του 2012.


Info: «Άνεμος Ψυχής» (Csak a szel - Just the Wind) -Δραματική. Ουγγαρία, Γερμανία, Γαλλία 2012. Πρεμιέρα: Πέμπτη 21 Μαρτίου. Σκηνοθεσία- σενάριο: Μπενς Φλιγκάουφ. Παίζουν: Κάταλιν Τόλντι, Γκιόνγκι Λεντάι, Λάγιος Σαρκάνι, Γκιόργκι Τόλντι. Διανομή: Ama Films

εμφάνιση σχολίων