0
1
σχόλια
716
λέξεις
Α' ΠΡΟΣΩΠΟ
Απόσπασμα από το βραβευμένο μυθιστόρημα Η ζωή μπροστά που κυκλοφορεί από τις εκδ. ΔΩΜΑ
 
DOCTVGR | ΦΩΤΟ: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΩΜΑ
12 Ιουνίου 2026

Ο Μομό είναι δέκα χρονών, ή κάπου τόσο, κι έχει όλη τη ζωή μπροστά του, δυστυχώς. Ζει στο σπίτι της Μαντάμ Ροζά, στον έκτο όροφο μιας πολυκατοικίας χωρίς ασανσέρ, στην Μπελβίλ του Παρισιού. Η Μαντάμ Ροζά είναι μια εβδομηντάχρονη, υπέρβαρη, Εβραία πρώην πόρνη, που διατηρεί στο διαμέρισμά της κάτι σαν οικοτροφείο για παιδιά που οι πόρνες μητέρες τους λείπουν για δουλειές. 

Στην ίδια πολυκατοικία ζει κι η Μαντάμ Λολά, τραβεστί, ­πρώην πρωταθλητής του μποξ στη Σενεγάλη. Και ο κύριος Χαμίλ, έμπορος χαλιών, που είναι πάντα χαμογελάστος, κι ας λέει πως κανείς δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αγάπη. Και ο κύριος Ουα­λούμπα, που ήρθε από το Καμερούν στο Παρίσι για να το σκουπίσει, αλλά έχει κι άδεια πυροφάγου και ξερνάει φωτιές από το στόμα. Όταν έμαθε πως η Μαντάμ Ροζά τον είχε σπίτι της επειδή κάθε μήνα εισέπραττε ένα έμβασμα κι όχι επειδή τον αγαπούσε, ο Μομό στεναχωρήθηκε. Αλλά έκανε λάθος, η Μαντάμ Ροζά τον αγαπούσε πάρα πολύ.

 

«Εγώ μάθαινα πράγματα που δεν τα καταλάβαινα καθόλου, αλλά ο κύριος Χαμίλ μού τά ’χε γράψει με το ίδιο του το χέρι, οπότε δεν πείραζε και πολύ. Μπορώ να σας τα πω, αν θέλετε, πολύ θα χαιρόταν: έλι χαμπ Αλλάχ λα ίμπρι γίρχου σουμπχάν αντ ντάγιεμ λα γιαζούλ... Που σημαίνει πως όποιος αγαπά τον Θεό, δεν πρέπει να επιθυμεί τίποτ’ άλλο...

Εγώ επιθυμούσα πολλά, αλλά ο κύριος Χαμίλ μού μάθαινε τη θρησκεία μου επειδή ακόμα κι αν έμενα στη Γαλλία μέχρι θανάτου, όπως ας πούμε ο ίδιος ο κύριος Χαμίλ, έπρεπε να θυμάμαι ότι είχα μια δική μου χώρα κι αυτό είναι καλύτερο απ’ το να μην έχεις καθόλου.

Η χώρα μου πρέπει νά ’ταν η Αλγερία ή το Μαρόκο. Ακόμα κι αν δεν ήμουν γραμμένος σε κανένα χαρτί, η Μαντάμ Ροζά ήταν σίγουρη γι’ αυτό, δε με μεγάλωνε ως Άραβα γιατί έτσι γούσταρε. Έλεγε επίσης ότι κατά τη γνώμη της αυτά τα πράγματα δεν είχαν καμία σημασία, όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι όταν είναι χωμένοι στα σκατά, κι αν οι εβραίοι και οι Άραβες χτυπιούνται μεταξύ τους είναι επειδή δεν πρέπει να νομίζουμε πως οι εβραίοι και οι Άραβες διαφέρουν απ’ τους άλλους, η αδελφότητα είναι αυτή που τα κάνει αυτά, εκτός ίσως απ’ τους Γερμανούς όπου είναι ακόμα πιο ισχυρή.

Ξέχασα να σας πω ότι η Μαντάμ Ροζά είχε ένα μεγάλο πορτρέτο του κυρίου Χίτλερ κάτω απ’ το κρεβάτι της, κι όταν ήταν δυστυχισμένη και δεν ήξερε πια σε ποιον άγιο να προσευχηθεί, έβγαζε από κάτω το πορτρέτο, το κοίταζε κι αμέσως αισθανόταν καλύτερα, γιατί υπήρχε τουλάχιστον ένα πράγμα για το οποίο δε χρειαζόταν πια ν’ ανησυχεί πολύ.

Μπορώ να πω ότι η Μαντάμ Ροζά, προς τιμήν της, αν και εβραία, ήταν πολύ καλός άνθρωπος. Δε λέω, μας έδινε να τρώμε ό,τι πιο φτηνό, αφήστε που μου την έσπαγε άσχημα μ’ αυτό το φοβερό πράγμα που λέγεται ραμαζάνι. Όπως καταλαβαίνετε, είκοσι μέρες χωρίς φαΐ ήταν γι’ αυτήν μάννα εξ ουρανού, κι έπρεπε να δείτε τη θριαμβευτική της έκφραση όταν ερχόταν το ραμαζάνι κι απαγορευόταν να φάω το γκεφίλτε φις που μαγείρευε μόνη της.

Σεβόταν τα πιστεύω των άλλων, αλλά αρκετές φορές την είχα πιάσει τη σκατόγρια να τρώει ζαμπόν. Όταν της έλεγα ότι δεν επιτρεπόταν να τρώει ζαμπόν, έβαζε τα γέλια κι αυτό ήταν όλο. Δεν μπορούσα να κάνω τίποτα για ν’ αποτρέψω το θρίαμβό της όταν είχαμε ραμαζάνι, κι αναγκαζόμουν να κλέβω πράγματα από μπακάλικα μιας γειτονιάς όπου δεν με ήξεραν για Άραβα».

 

Ρομαίν Γκαρύ (Εμίλ Αζάρ), Η ζωή μπροστά, Μετάφραση-σημειώσεις: Αχιλλέας Κυριακίδης, Διορθώσεις: Μαριλένα Καραμολέγκου, εκδ. ΔΩΜΑ. O Romain Gary (1914–1980) γεννήθηκε Ρόμαν Κάτσεφ στο Βίλνιους της Λιθουανίας από Εβραίους γονείς. Σε ηλικία 14 ετών εγκαταστάθηκε με τη μητέρα του στη Νίκαια της Γαλλίας. Συμμετείχε στον πόλεμο και στη Γαλλική Αντίσταση, όπου διακρίθηκε. Σταδιοδρόμησε ως διπλωμάτης. Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1945, με το έργο Éducation européenne (Ευρωπαϊκή θητεία· Γκοβόστη 2007). Το 1956 έλαβε το βραβείο Goncourt για το μυθιστόρημά του Les racines du ciel (Οι ρίζες του ουρανού· Οκτάνα 2023). Δημιούργησε την περσόνα του Émile Ajar, ο οποίος υπέγραψε τέσσερα μυθιστορήματα, μεταξύ αυτών και το Η ζωή μπροστά, το οποίο βραβεύτηκε με το Goncourt (παρόλο που απαγορεύεται να δοθεί το βραβείο στον ίδιο άνθρωπο δύο φορές). Ο Γκαρύ αποκάλυψε ότι εκείνος ήταν ο Εμίλ Αζάρ στο σημείωμα της αυτοκτονίας του. Άλλα έργα του στα ελληνικά: Ψυχικό φορτίο (Γκοβόστη 2013)· Λευκός σκύλος (Οκτάνα 2018)· Η υπόσχεση της αυγής (Στερέωμα 2020).
 
εμφάνιση σχολίων