Η πρώην δήμαρχος της Βαρκελώνης παρουσίασε στη Μάλαγα σχέδιο για την ανάκτηση κατοικιών που βρίσκονται στα χέρια μεγάλων επενδυτικών ομίλων και την ένταξή τους στο δημόσιο απόθεμα, με προσιτά ενοίκια.
Μια διαφορετική πρόταση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στην Ισπανία παρουσίασε η Άντα Κολάου, πρώην δήμαρχος της Βαρκελώνης και υποψήφια για την πρωθυπουργία με το Frente Amplio. Ανακοίνωσε ότι η συμμαχία θα συμπεριλάβει στο εκλογικό της πρόγραμμα ένα σχέδιο απαλλοτρίωσης κατοικιών που ανήκουν σε μεγάλους ιδιωτικούς επενδυτικούς ομίλους, με στόχο να ανακτηθούν περίπου 100.000 ακίνητα και να περάσουν στο δημόσιο απόθεμα κατοικιών.
Η πρόταση αφορά αποκλειστικά μεγάλους εταιρικούς ιδιοκτήτες και επενδυτικά funds, όχι ιδιώτες που διαθέτουν ένα σπίτι ή ένα διαμέρισμα προς ενοικίαση. Σύμφωνα με την Κολάου, δεκατρία μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια συγκεντρώνουν σήμερα περίπου 100.000 κατοικίες στην Ισπανία. Η ίδια υποστηρίζει ότι η συγκέντρωση τόσο μεγάλου αριθμού ακινήτων σε λίγα χέρια ενισχύει την κερδοσκοπία και συμβάλλει στην εκτόξευση των τιμών. Η βασική ιδέα είναι η σταδιακή απαλλοτρίωση κατοικιών από εταιρείες που διαθέτουν μεγάλο αριθμό ακινήτων. Το σχέδιο προβλέπει τρεις διαδοχικές φάσεις:
Αρχικά, θα αφορά επενδυτικά κεφάλαια και εταιρείες που διαθέτουν περισσότερες από 1.000 κατοικίες. Στη δεύτερη φάση, το όριο θα μειωθεί στους ιδιοκτήτες με περισσότερες από 700 κατοικίες. Στην τρίτη φάση, θα επεκταθεί σε εταιρικούς ιδιοκτήτες που διαθέτουν περισσότερα από 50 ακίνητα.
Οι κατοικίες θα απαλλοτριώνονται σε τιμές χαμηλότερες από τις αντίστοιχες της αγοράς και θα εντάσσονται στο δημόσιο απόθεμα, ώστε να διατίθενται στους πολίτες με προσιτό κόστος. «Είναι απολύτως εφικτό», υποστήριξε η Κολάου, τονίζοντας ότι για την εφαρμογή του σχεδίου απαιτείται ένας ειδικός νόμος σε εθνικό επίπεδο.
Η επιλογή της εθνικής νομοθεσίας δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με την ίδια, η εφαρμογή του σχεδίου δεν θα πρέπει να εξαρτάται από τις αποφάσεις των κατά τόπους δημοτικών αρχών, οι οποίες θα μπορούσαν να εμποδίσουν την εφαρμογή του. Η Κολάου επικαλέστηκε ως παράδειγμα τις δυσκολίες εφαρμογής επιμέρους ρυθμίσεων του ισπανικού νόμου για τη στέγαση του 2023.
Η Μάλαγα ως παράδειγμα της στεγαστικής κρίσης
Η παρουσίαση έγινε στο πλαίσιο συνάντησης για το δικαίωμα στη στέγαση, στη Μάλαγα που αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των πιέσεων που δέχονται οι κάτοικοι ισπανικών πόλεων από την αύξηση των ενοικίων, την εξάπλωση των τουριστικών διαμερισμάτων και την παρουσία μεγάλων επενδυτικών κεφαλαίων στην αγορά ακινήτων.
Η πρώην δήμαρχος της Βαρκελώνης αναφέρθηκε ειδικά σε πολυκατοικία στο κέντρο της Μάλαγα, η οποία έχει περάσει στην ιδιοκτησία ισραηλινού επενδυτικού κεφαλαίου. Την παρουσίασε ως παράδειγμα της συγκέντρωσης κατοικιών από μεγάλα funds, που, σύμφωνα με την ίδια, αγοράζουν ακίνητα σε χαμηλές τιμές και στη συνέχεια τα διαθέτουν με υπέρογκα μισθώματα. Στη συνάντηση ακούστηκαν επίσης μαρτυρίες ανθρώπων που έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με εξώσεις και αδυνατούν να εξασφαλίσουν μια σταθερή κατοικία. Η Κολάου στάθηκε ιδιαίτερα στη δράση των κατοίκων και των γυναικών που οργανώνονται για να υπερασπιστούν το δικαίωμά τους να παραμείνουν στις γειτονιές τους.
Επιβολή φόρου 10% σε ιδιοκτήτες που συγκεντρώνουν κατοικίες με σκοπό την κερδοσκοπία
Το σχέδιο για τις κατοικίες αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης δέσμης προτάσεων του Frente Amplio για την αντιμετώπιση της ανισότητας. Μία από αυτές είναι η επιβολή φόρου 10% σε ιδιοκτήτες που συγκεντρώνουν κατοικίες με σκοπό την κερδοσκοπία και δεν μειώνουν τα ενοίκια τουλάχιστον κατά 30%, ώστε να γίνουν προσιτά. Παράλληλα, η συμμαχία έχει προτείνει την υποχρεωτική ένταξη στο δημόσιο απόθεμα κατοικιών όλων των αστικών ακινήτων που διαχειρίζεται η SAREB, η ισπανική εταιρεία διαχείρισης τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων.
Η Κολάου συνέδεσε τις προτάσεις αυτές με την ανάγκη να αλλάξει η αντιμετώπιση της κατοικίας ως επενδυτικού προϊόντος. Όπως υποστηρίζει, το δικαίωμα στη στέγαση δεν μπορεί να υποτάσσεται στην κερδοφορία μεγάλων εταιρειών και επενδυτικών κεφαλαίων. Η πρόταση της απαλλοτρίωσης αποτελεί προεκλογική δέσμευση και όχι ισχύον μέτρο. Η εφαρμογή της θα εξαρτηθεί από την κοινοβουλευτική δύναμη που θα αποκτήσει το Frente Amplio και από την ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας.
Πηγές: Europa Press, Canal Sur, EFE Cadena