Σε τροχιά σύγκρουσης βρίσκεται το νέο σύστημα ανακύκλωσης με τα λεγόμενα «σπιτάκια» επιστροφής πλαστικών και μεταλλικών συσκευασιών, ένα σχέδιο που συνοδεύεται από σοβαρές καταγγελίες για υπερκοστολογήσεις, καθυστερήσεις και οικονομικές επιβαρύνσεις για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Με βάση τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας, θα έπρεπε ήδη να έχουν εγκατασταθεί περίπου 3.500 σημεία ανακύκλωσης σε όλη την Ελλάδα. Ωστόσο, η εφαρμογή του συστήματος καθυστερεί διαρκώς, ενώ η Ελλάδα συνεχίζει να επιβαρύνεται με πρόστιμα από την ΕΕ.
Το νέο μοντέλο προορίζεται ουσιαστικά να αντικαταστήσει τους μπλε κάδους ανακύκλωσης, οι οποίοι χαρακτηρίζονται αποτυχημένοι. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, αντί να ενισχυθεί το υπάρχον σύστημα, προωθείται ένα νέο και μοντέλο, γύρω από το οποίο συγκρούονται μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα.
Μάλιστα, τα πρώτα πιλοτικά «σπιτάκια» βρίσκονται ήδη στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, καθώς καταγγέλλεται ότι κοστολογήθηκαν έως και 300.000 ευρώ ανά μονάδα, όταν αντίστοιχα συστήματα διατίθενται στην αγορά σε πολύ χαμηλότερες τιμές, ,περίπου 66.000 ευρώ,.
Πώς θα λειτουργεί το σύστημα
Οι πολίτες θα επιστρέφουν άδεια μπουκάλια και συσκευασίες στα ειδικά μηχανήματα, λαμβάνοντας κουπόνι εξαργύρωσης για αγορές στα σούπερ μάρκετ. Οι συσκευασίες θα πρέπει να είναι άθικτες ώστε να αναγνωρίζεται το barcode.
Το σχέδιο προκαλεί έντονες αντιδράσεις, ιδιαίτερα για τις πρακτικές δυσκολίες που δημιουργεί στην καθημερινότητα, ειδικά στην επαρχία και στις τουριστικές περιοχές, όπου τα σημεία συλλογής ενδέχεται να απέχουν πολλά χιλιόμετρα.
Επιχειρηματίες της εστίασης και του τουρισμού εκφράζουν φόβους ότι θα αναγκάζονται να αποθηκεύουν και να μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες συσκευασιών καθημερινά, επιβαρυνόμενοι με επιπλέον κόστος μεταφοράς και εργατικών — κόστος που τελικά θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές.
Αυξήσεις στις τιμές νερού και ποτών
Το νέο σύστημα συνδέεται και με αυξήσεις στις τιμές εμφιαλωμένου νερού, αναψυκτικών και άλλων ποτών, καθώς θα επιβάλλεται επιπλέον χρέωση ανά συσκευασία, η οποία θα επιστρέφεται μόνο μέσω της διαδικασίας ανακύκλωσης.
Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι το μέτρο θα ενισχύσει περαιτέρω τον πληθωρισμό, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου το κόστος ζωής ήδη πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Πιέσεις στις μικρομεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται και ο φορέας DRS Ελλάς, που θα διαχειρίζεται το νέο σύστημα και στον οποίο συμμετέχουν μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες ποτών, σούπερ μάρκετ και εμφιαλωμένου νερού.
Εκπρόσωποι της αγοράς υποστηρίζουν ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος, σε αντίθεση με τις μικρές και μεσαίες ελληνικές εταιρείες, ειδικά στον κλάδο του εμφιαλωμένου νερού, που ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας.
Οι ίδιες πηγές προειδοποιούν ότι η αύξηση των τιμών και η μείωση της κατανάλωσης ενδέχεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω συρρίκνωση της αγοράς, ευνοώντας τελικά τις μεγάλες πολυεθνικές.