0
1
σχόλια
592
λέξεις
Α' ΠΡΟΣΩΠΟ
«H χαρακτηριστική κατάσταση των περιόδων της τυραννίας». Απόσπασμα από το ημερολόγιο της Σιμόν Βέιλ
 
DOCTV.GR | ΦΩΤΟ: UNSPLASH
12 Μαρτίου 2026

«Μια βαριά, θολή και ασφυκτική ατμόσφαιρα έχει παγιωθεί στη χώρα, οι άνθρωποι είναι καταθλιπτικοί και δυσαρεστημένοι και, ωστόσο, είναι διατεθειμένοι να υφίστανται οτιδήποτε χωρίς να διαμαρτύρονται και χωρίς να εκπλήσσονται.

Αυτή είναι η χαρακτηριστική κατάσταση των περιόδων της τυραννίας. Η γενική δυσαρέσκεια, την οποία οι επιφανειακοί παρατηρητές θεωρούν ως ένδειξη ευθραυστότητας της εξουσίας, στην πραγματικότητα σημαίνει ακριβώς το αντίθετο. Μια κωφή και διαδεδομένη δυσαρέσκεια είναι συμβατή με μια σχεδόν απεριόριστη υποταγή για δεκάδες χρόνια. Όταν το αίσθημα της συμφοράς και της δυστυχίας, ενώνεται, όπως συμβαίνει σήμερα, με την απουσία ελπίδων, οι άνθρωποι υπακούουν έως ότου ο αναπάντεχος κραδασμός μιας εξωτερικής αντίδρασης τους ξαναδώσει την ελπίδα».

«Το αίσθημα ασφάλειας έχει αλλοιωθεί βαθιά, πράγμα που δεν είναι απαραίτητα κακό, καθώς δεν μπορεί να υπάρχει ασφάλεια για τον άνθρωπο σε αυτήν τη γη και η ανάγκη για ασφάλεια, πέρα από ένα ορισμένο όριο, είναι μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση που παραποιεί τα πάντα και καθιστά τους ανθρώπους αμβλύνοες, ρηχούς και ανόητα ικανοποιημένους. Το είδαμε καλά σε περιόδους ευημερίας και είναι ακόμα εμφανές σε εκείνες τις κοινωνικές κατηγορίες που πιστεύουν πως είναι ασφαλείς σήμερα. Αλλά η απόλυτη απουσία ασφάλειας, ειδικά όταν η καταστροφή, που φοβόμαστε, φαίνεται να υπερβαίνει τη δύναμη της νοημοσύνης και του θάρρους, δεν είναι λιγότερο επιβλαβής.

Έχουμε δει στο παρελθόν πως οι οικονομικές κρίσεις στερούν τους νέους από κάθε ελπίδα να κατορθώσουν να ενταχθούν με πληρότητα στις τάξεις της κοινωνίας και να κερδίσουν τα προς το ζην και να θρέψουν μια οικογένεια. Τώρα βλέπουμε μια ολόκληρη γενιά νέων στο ίδιο τυφλό αδιέξοδο μονοπάτι … Τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, ο τύπος, το ραδιόφωνο και ο κινηματογράφος είναι, εξάλλου, αρκετά ισχυρά για να επηρεάσουν τη διάθεση ενός ολόκληρου λαού. Φυσικά, η ζωή συνεχίζει να υπερασπίζεται τον εαυτό της, προστατευμένη από το ένστικτο και κάποια μορφή μη συνειδητότητας. Ωστόσο ο φόβος που διαδίδεται για μεγάλες συλλογικές καταστροφές, αναμενόμενες παθητικά όπως μία πλημμύρα ή ένας σεισμός, καθορίζει όλο και περισσότερο την αίσθηση που ο καθένας μπορεί να έχει για το μέλλον του».

 

Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος, Φρέαρ, (Simone Weil, 1939). Η Σιμόν Βέιλ γεννήθηκε το 1909 σε εβραϊκή οικογένεια αγνωστικιστών. Σπουδάζει φιλοσοφία με καθηγητή τον Αλαίν και σημειώνει εξαιρετικές επιδόσεις. Με την προτροπή του προσπαθούν να διδάξουν λογοτεχνία και γενικές γνώσεις σε βιομηχανικούς εργάτες. Το πάθος αυτό τη φέρνει σε επαφή με τον εργατόκοσμο στην περιοχή του Puy, όπου διορίζεται. Η στάση της, να εκδηλωθεί αλληλέγγυα στις απεργιακές κινητοποιήσεις εναντίον της ανεργίας και της μείωσης των ημερομισθίων, χαρακτηρίζεται σκανδαλώδης. Εγκαταλείπει προσωρινά τη σταδιοδρομία της και πιάνει δουλειά σε εργοστάσιο. Η εμπειρία της αυτή καταγράφεται στο Journal de l’usine (Ημερολόγιο εργοστασίου). Για λίγο παίρνει μέρος στον Ισπανικό Εμφύλιο. 

Ένα από τα σπουδαιότερα βιβλία της, Το ρίζωμα, γράφτηκε το 1943, λίγο πριν τον πρόωρο θάνατό της. Είναι μια διακήρυξη των καθηκόντων της κοινωνίας απέναντι στο ανθρώπινο πλάσμα, στην πλήρωση των ψυχικών και φυσικών αναγκών του, και πήρε τη θέση της πνευματικής της διαθήκης. Η σπουδή της στους αρχαίους και προπαντός στην Ιλιάδα, στους τραγικούς και στον Πλάτωνα καταγράφεται στα βιβλία της La Source grecque (1953) και Intuitions pré-chrétiennes. Προσβάλλεται από φυματίωση και πεθαίνει σε αγγλικό σανατόριο τον Αύγουστο του ’43, σε ηλικία 34 ετών.

Η Βέιλ έγραφε βιβλία σε όλη την ζωή της, αν και τα περισσότερα από τα γραπτά της έγιναν γνωστά μόνο μετά τον θάνατό της, στις δεκαετίες του 1950 και 1960. Η σκέψη της συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο εκτεταμένης μελέτης σε ευρύ φάσμα τομέων. Μια μελέτη απέδειξε ότι μεταξύ των 1995 και 2012 είχαν δημοσιευτεί πάνω από 2.500 επιστημονικά έργα για αυτήν. Ο Αλμπέρ Καμύ την χαρακτήρισε ως «το μοναδικό μεγάλο πνεύμα της εποχής μας».
 

εμφάνιση σχολίων