Ο Άρης Αλεξάνδρου είναι ένας από τους μεταφραστές που έχουν λατρευτεί. Ξαναδιαβάζουμε τα ποιήματά του. Συν ένα ντοκιμαντέρ
DOC TV
3 Ιουλίου 2015
-Αξίζει δεν αξίζει
στέλνω τις εκθέσεις μου σε χώρες που δε γίνανε ακόμα
προδίνω τις κινήσεις ενός ήλιου
που πέφτει την αυγή δίπλα στις μάντρες
επικυρώνοντας με φως
τις εκτελέσεις
-Η κάθε μου λέξη
αν την αγγίξεις με τη γλώσσα
θυμίζει πικραμύγδαλο.
Απ’ την κάθε μου λέξη
λείπει ένα μεσημέρι με τα χέρια της μητέρας δίπλα στο ψωμί
και το φως που έσταζε απ’ το παιδικό κουτάλι στην πετσέτα.
-Η μόνη ξιφολόγχη μου
ήταν το κρυφοκοίταγμα του φεγγαριού απ’ τα σύννεφα.
Ίσως γι’ αυτό δεν έγραψα ποτέ
στίχους τελεσίδικους σαν άντερα χυμένα
ίσως γι’ αυτό εγκαταλείπουν ένας-ένας τα χαρτιά μου
και τους ακούω στις κουβέντες όσων δε μ’ έχουνε διαβάσει.
Άννα
Θα σε βρω.
Όπου πατάς
πέφτουν πράσινα φύλλα...
Μαζί σου διστάζω να μιλήσω
πιο σιγά κι από ένα δέντρο στο σκοτάδι.
Μαζί σου η φωνή μου θα διακόψει τη σιωπή
σαν την αγάπη που διακόπτει για μια νύχτα
τη ζωή μας.
Τα σύννεφα
Τα σύννεφα διαβαίνουν χαμηλά
τόσο που κ’ ένα κάγκελο να ‘τανε σπασμένο
θα μπορούσες να άπλωνες το χέρι και ν’ αγγίξεις
τη διαβατική
θηλύτητά τους.
Φρόντισε
Φρόντισε οι στίχοι σου να σπονδυλωθούν
με τις αρθρώσεις των σκληρών των συγκεκριμένων λέξεων.
Πάσχισε να ‘ναι προεκτάσεις της πραγματικότητας
όπως κάθε δάκτυλο είναι μια προέκταση στο δεξί σου χέρι.
Έτσι μονάχα θα μπορέσουν σαν την παλάμη του γιατρού
να συνεφέρουν με χαστούκια
όσους λιποθύμησαν
μπροστά στο άδειο πρόσωπό τους.
Μέσα στις πέτρες
Κι όμως δεν αυτοκτόνησα.
Είδατε ποτέ κανέναν έλατο να κατεβαίνει μοναχός του στό
πριονιστήριο;
Η θέση μας είναι μέσα εδώ σ’ αυτό το δάσος
με τα κλαδιά κομμένα μισοκαμένους τους κορμούς
με τις ρίζες σφηνωμένες μες τις πέτρες.
Γύμνασμα
Δοκίμαζε, συνέχιζε τα γυμνάσματά σου.
Κοίτα που κ’ η θάλασσα ανακατεύει συνεχώς
ουρανό και φύκια
πασχίζοντας να βρει το σωστό της χρώμα.
Το μαχαίρι
Όπως αργεί τ’ ατσάλι να γίνει κοφτερό και χρήσιμο μαχαίρι
έτσι αργούν κ’ οι λέξεις ν’ ακονιστούν σε λόγο.
Στο μεταξύ
όσο δουλεύεις στον τροχό
πρόσεχε μην παρασυρθείς
μην ξιπαστείς
απ΄ την λαμπρή αλληλουχία των σπινθήρων.
Σκοπός σου εσένα το μαχαίρι.
Σύντροφε, κοιμάσαι;
Ο Πέτρος που κοιμόταν στο τσιμέντο
δίχως φόδρα στο σακάκι
κάθε πρωί μου έκανε τράκα μια καλημέρα στα κλεφτά
γιατί τον είχαν για προδότη
Βιάστηκες μητέρα να πεθάνεις.
Δεν λέω, είχες αρρωστήσει από φασισμό
κι ήταν λίγο το ψωμί έλειπα κι εγώ στην εξορία
ήτανε λίγος ο ύπνος κι ατέλειωτες οι νύχτες
μα πάλι ποιος ο λόγος να απελπιστείς προτού να κλείσεις
τα εξηντατέσσερα
μπορούσες vα ‘σφιγγες τα δόντια…
Ο Αριστοτέλης Βασιλειάδης (24 Νοεμβρίου 1922-Παρίσι, 2 Ιουλίου 1978) γεννημένος το 1922 στο Λένινγκραντ, ήρθε με τους γονείς του το 1928 και εγκαταστάθηκε αρχικά στη Θεσσαλονίκη, και λίγο αργότερα στην Αθήνα. Το 1942 αρχίζει η δουλειά του μεταφραστή. Από τα γυμνασιακά χρόνια ο Αριστοτέλης μετάφραζε με πάθος τη μητρική του γλώσσα [ρωσικά] στην πατρική [ελληνικά]. Ο Γιάννης Ρίτσος, που τον είχε γνωρίσει το 1941, είχε διαβάσει τις μεταφράσεις του Πούσκιν και τις θεωρούσε άριστες. Τότε εργαζόταν ο ίδιος στις εκδόσεις Γκοβόστη ως διορθωτής και επιμελητής χειρογράφων. Το ’42 παρουσίασε λοιπόν τον νεαρό του φίλο στον Γκοβόστη με τα θερμότερα λόγια και η μακρά συνεργασία του Άρη Αλεξάνδρου με τον εκδότη αυτό πρόσφερε από τότε πολλά στη γνωριμία μας με την ξένη λογοτεχνία. […] Στου Γκοβόστη συνεργαζόταν τότε ένας άλλος Βασιλειάδης, μεταφραστής· η συνωνυμία θα δημιουργούσε πρόβλημα. Έπρεπε να βρει ένα ψευδώνυμο. Ο Ρίτσος του το επέβαλε. Ως μεταφραστής πρωτοϋπέγραψε: Άρης Αλεξάνδρου. Οι μεταφράσεις του στα μυθιστορήματα του Φίοντορ Ντοστογιέφσκι θεωρούνται κορυφαίες. Το μοναδικό του μυθιστόρημα είναι το Κιβώτιο (στο βιβλίο αυτό, όπως και στο σύνολο του έργου του, φαίνεται η απομάκρυνση του συγγραφέα από τον κομματικό δογματισμό και η επιθυμία του για διαφύλαξη της ανθρώπινης αξιοπρέπειας). Έχουν εκδοθεί 5 ποιητικές συλλογές του.
εμφάνιση σχολίων