Διαρκές ταξίδι στα CULTURE Βαλκάνια

CULTURE Η Αθηνά Φουστέρη και η Ερμιόνη Γκαρραμόνε είναι τα πρόσωπα πίσω από το εγχείρημα ExperimentBalkans, μέσα από το οποίο επιχειρούν με ποικίλλα μέσα και αναφορές να διερευνήσουν θέματα πάνω στην αντίληψη της βαλκανικής ταυτότητας.

Τα Βαλκάνια είναι γεννημένα και μεγαλωμένα μέσα σε συγκρούσεις. Από αυτές των τεκτονικών πλακών ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική που διαμόρφωσαν τις βαλκανικές οροσειρές μέχρι συγκρούσεις κοινωνικοπολιτικές που κλυδωνίζουν την επικαιρότητα του σήμερα. Είναι ένας τόπος και συνάμα πολλοί τόποι μαζί. Ένα τοπίο με έντονο γεωπολιτικό ανάγλυφο, που βρίσκεται συχνά σε μια συνθήκη μετάβασης.

Μεταβάσεις ήταν και η θεματική κάτω από την οποία διοργανώθηκε ο πρώτος από τους τρεις συνολικά κύκλους εκδηλώσεων στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, τον οποίο παρακολουθήσαμε. Εμείς, με τη σειρά μας, διακρίναμε και άλλους τρεις κύκλους προβληματισμών που συμβιωτικά διαμορφώνουν τη σύγχρονη βαλκανική καλλιτεχνική ταυτότητα.

Το σώμα, το πτώμα και η σκιά: Η μεγάλη κυρία της performance μάς έμαθε πως το σώμα για τους καλλιτέχνες της performance είναι ένα εργαλείο μέσα από το οποίο μπορούν να μεταμορφωθούν και να μεταμορφώσουν. Ένα σώμα που είναι ταυτόχρονα δύο σώματα: το προσωπικό και το δημόσιο.

Η performance αποτελεί ένα έργο τέχνης που δεν είναι μεν χειροπιαστό, αλλά με την ενέργεια του κοινού και τη δύναμη του καλλιτέχνη καταφέρνει να διαμορφώσει χώρο και σκέψεις.

Και έπειτα καταλάβαμε πως  το σώμα μετατρέπεται σε πτώμα, με την ίδια διαδικασία που η ζωή καταλήγει σε θάνατο. Για τον Oliver Frljić η μετατροπή αυτή μπορεί να γίνει πολλές φορές και κάθε φορά να μας διδάσκει και κάτι νέο, σε μια λούπα όπου η μουσική γίνεται πυροβολισμός, γίνεται σιωπή και το βουβό πτώμα κείτεται ακίνητο, σκεπασμένο με μια σημαία-σύμβολο μιας εθνικής ταυτότητας. Με το θέατρο-ντοκουμέντο της  Nicoleta Esinencu καταφέραμε να διώξουμε τη σκιά που έκανε τα γεγονότα για το στρατόπεδο συγκέντρωσης της Τρανζίστρια δυσδιάκριτα. Με έναν τρόπο αφήγησης ειλικρινή και στυγνό, απευθύνθηκε άμεσα στη συνείδηση του θεατή και επικαλύπτοντας στην κυριολεξία τους ηθοποιούς με μια σειρά από λίστες, στοιχεία, αριθμούς και βίντεο σκιαγράφησε χρονικά και γεωγραφικά τα γεγονότα.

Η μνήμη και το κλάμα: Θυμηθήκαμε πως η μνήμη είναι ταυτόχρονα στοιχείο συνεκτικό και αποσχιστικό για τους λαούς των Βαλκανίων. «Το να γεννιέσαι σε μια χώρα που το όνομά της δεν υπάρχει πια» και να φυλάς αρχεία διαβατηρίων με ονόματα και διευθύνσεις ξεχασμένες. Η μνήμη του έθνους σε σύγκρουση με τη μνήμη του ατόμου, η μνήμη και η λήθη καταστάσεων και γεγονότων. Ταξιδέψαμε με το doctale της Sanja Mitrović από τη Σερβία, στην Ολλανδία και στις ΗΠΑ, για να καταλάβουμε πως το κλάμα είναι μια κοινωνική πρακτική. Ένα μέσο έκφρασης και εκτόνωσης όσο και πολιτικής χειραγώγησης.

Η κιμωλία, η στάχτη και οι σχέσεις: Διερευνήσαμε σχέσεις. Σχέσεις διαλόγου ανάμεσα στον θεατή και στον καλλιτέχνη, σχέσεις που είχαν να κάνουν με τη δομή ενός καλλιτεχνικού δρώμενου και τη θέση της απέναντι στην κοινωνία στην οποία απευθύνεται. Στο διαδραστικό πείραμα των Ana Vujanović & Saša Asentić γνωριστήκαμε με τα υπόλοιπα μέλη του κοινού και αγωνιστήκαμε μαζί για να πετύχουμε έναν κοινό σκοπό μέσα στο πλαίσιο της παράστασης. Είδαμε τη σκηνή του who is next? να είναι «αλειμμένη» με ονόματα γραμμένα από κιμωλία και ακούσαμε τα δικά μας ονόματα να εκφωνούνται από το μικρόφωνο. Και στο τέλος, η στάχτη. Η ανόργανη ύλη που μπορεί να γίνει «καύσιμο» επί σκηνής για μια μάχη ενός χορευτή με ένα τραπέζι.


Η Αθηνά και η Ερμιόνη είναι φοιτήτριες αρχιτεκτονικής. Περισσότερα για το ExperimentBalkans μπορείτε να βρείτε εδώ


Δείτε επίσης: ΓΚΑΛΕΡΙ: Μια εβδομάδα στο Balkans

εμφάνιση σχολίων