Caretta caretta. Η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τόπους αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας στη Μεσόγειο, φιλοξενώντας περίπου το 50% των φωλιών της. Τι να προσέχουμε στις παραλίες ωοτοκίας της;
Μια νέα αξιολόγηση του WWF Ελλάς και του ΑΡΧΕΛΩΝ που πραγματοποιήθηκε σε 167 παραλίες ωοτοκίας, αποτυπώνει με σαφήνεια μια ανησυχητική εικόνα: οι παραλίες ωοτοκίας δέχονται ισχυρές και πολυεπίπεδες πιέσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ότι μόνο το 12% των παραλιών βρίσκονται σε καλή κατάσταση διατήρησης ως προς την δυνατότητα της θαλάσσιας χελώνας για απρόσκοπτη φωλεοποίηση, ενώ περίπου 4 στις 10 παραλίες (38%) εμφανίζουν χαμηλή κατάσταση διατήρησης, με εκτεταμένες παρεμβάσεις και σημαντική υποβάθμιση.
Οι πιέσεις κυρίως συνδέονται με τον τουρισμό. Στο 77% των παραλιών υπάρχουν ομπρέλες και ξαπλώστρες που δυσκολεύουν τις χελώνες να βγουν με ασφάλεια από τη θάλασσα και να σκάψουν τη φωλιά τους, στο 71% υπάρχει νυχτερινή φωτορύπανση, ενώ στο 68% καταγράφεται έντονη ανθρώπινη παρουσία τη νύχτα, την ώρα που γίνεται η ωοτοκία. Παρόλα αυτά, εκεί που υπάρχει σωστή διαχείριση, όπως σε προστατευόμενες περιοχές, η εικόνα είναι καλύτερη, κάτι που δείχνει ότι η προστασία μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά.
Η Ελλάδα δεν είναι απλώς ένας «σταθμός» για τις θαλάσσιες χελώνες. Είναι κρίσιμος τόπος επιβίωσης για ολόκληρο τον πληθυσμό της Μεσογείου. Οι παραλίες ωοτοκίας είναι το πρώτο και πιο ευάλωτο στάδιο ζωής τους. Αν χαθούν ή υποβαθμιστούν, επηρεάζεται άμεσα το μέλλον του είδους. Με βάση τα ευρήματα, προτείνονται στοχευμένα μέτρα για την καλύτερη προστασία των παραλιών ωοτοκίας της Caretta caretta, όπως η πιο αυστηρή και οργανωμένη διαχείριση των παραλιών, η ελεύθερη ζώνη σε κατάλληλη απόσταση από τη θάλασσα όπου η χελώνες φτιάχνουν τις φωλιές τους, η απομάκρυνση εξοπλισμού τη νύχτα και ο έλεγχος της φωτορύπανσης.
Και εμείς όμως μπορούμε να συμβάλουμε άμεσα στην προστασία της Caretta caretta, ακολουθώντας κάποιους βασικούς κανόνες:
Κρατάμε καθαρή την παραλία. Οι χελώνες μπερδεύουν τα πλαστικά με μέδουσες, για αυτό μαζεύουμε πάντα τα σκουπίδια από την άμμο ή τη θάλασσα.
Αφήνουμε την νύχτα και τον έναστρο ουρανό. Τα νεογέννητα χελωνάκια προσανατολίζονται με την αντανάκλαση του φεγγαριού και των άστρων στο νερό. Σβήνουμε φακούς και αποφεύγουμε φλας, ώστε να μπορέσουν να βρουν μόνα τους τη θάλασσα.
Ισιώνουμε τις λακκούβες στην παραλία. Τα μικρά χελωνάκια παγιδεύονται εύκολα σε λακκούβες.
Σεβόμαστε τη σήμανση των φωλιών. Αφήνουμε στη θέση τους τη σήμανση, τους προστατευτικούς κλωβούς και τους ειδικούς διαδρόμους για τα χελωνάκια, τα έχουν τοποθετήσει ειδικά εκπαιδευμένοι επιστήμονες ή/και εθελοντές.
Φωτογραφίζουμε με σεβασμό. Αν δούμε χελώνα να σκάβει τη φωλιά της ή να γεννάει, μένουμε σιωπηλοί και μακριά. Βγάζουμε φωτογραφίες μόνο αφού επιστρέψει στο νερό.
Αφήνουμε τα χελωνάκια να κάνουν μόνα τους τη διαδρομή. Αυτά τα πρώτα βήματα ως τη θάλασσα είναι κρίσιμα για τον προσανατολισμό τους για όλη τους τη ζωή.
Μειώνουμε την ταχύτητα στη θάλασσα. Κοντά σε παραλίες ωοτοκίας αν οδηγούμε ταχύπλοα πάμε με αργή ταχύτητα και αποφεύγουμε τροχοφόρα στην άμμο.
Με μικρές κινήσεις από όλους μας, μπορούμε να κρατήσουμε τις ελληνικές ακτές ένα ασφαλές σπίτι για τη θαλάσσια χελώνα.
Σε περίπτωση που δεις τραυματισμένη ή/και σκοτωμένη θαλάσσια χελώνα. Kάλεσε άμεσα τον «Αρχέλων», Σύλλογο για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας στο 210 8944444 ή στο 6941511511 και το τοπικό Λιμεναρχείο. Εντός προστατευόμενων περιοχών ενημερώνουμε και τον αρμόδιο Φορέα Διαχείρισης. Αντίστοιχα ενημέρωσε αν δεις φωλιά στην άμμο και χελωνάκια. Ιδιαίτερα στην περίπτωση που δεις χελωνάκια ΜΗΝ τα μεταφέρεις στη θάλασσα. Άνοιξε τους διάδρομο για να βρουν το δρόμο μόνα τους. Είναι σημαντικό για την επιβίωσή τους.