Βραζιλία. Σε μια απομακρυσμένη γωνιά του Αμαζονίου, η φυλή Amondawa συνεχίζει να προκαλεί το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας, όχι μόνο για τον τρόπο ζωής της, αλλά και για τη γλωσσική της ιδιαιτερότητα. Σύμφωνα με μελέτη, η γλώσσα των Amondawa δεν περιλαμβάνει λέξεις που να αντιστοιχούν στις έννοιες του «χρόνου» ή του «χώρου», όπως αυτές γίνονται αντιληπτές στις δυτικές κοινωνίες.
Η φυλή μιλάει στον ενεστώτα και οι άνθρωποι δεν αναφέρονται στην ηλικία τους, αλλά υιοθετούν διαφορετικά ονόματα σε διαφορετικά στάδια της ζωής τους ή καθώς αποκτούν διαφορετική θέση μέσα στην κοινότητα. Ίσως όμως το πιο εντυπωσιακό είναι ότι δεν υπάρχει καμία «αντιστοίχιση» μεταξύ των εννοιών της χρονικής ροής και της κίνησης στον χώρο -π.χ. το «έχει περάσει» ή το ένα βρίσκεται «πολύ μπροστά» από κάτι άλλο, δεν υπάρχει στη δική τους «αντιστοίχιση».
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ και του Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Ροντόνια, επισημαίνει ότι η απουσία αντίστοιχων όρων δεν συνεπάγεται αδυναμία κατανόησης της χρονικής αλληλουχίας. Τα μέλη της φυλής μπορούν να περιγράφουν γεγονότα και τη σειρά τους, χωρίς όμως να χρησιμοποιούν αφηρημένες έννοιες όπως «μήνας» ή «έτος».
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ακόμη ότι η έλλειψη της έννοιας του χρόνου ενδέχεται να σχετίζεται με την έλλειψη τεχνολογικών εργαλείων μέτρησης, όπως ρολόγια και ημερολόγια, καθώς και με ένα περιορισμένο αριθμητικό σύστημα. Ωστόσο, σημειώνουν ότι οι Amondawa μπορούν να υιοθετήσουν χωρίς δυσκολία τέτοιες έννοιες όταν έρχονται σε επαφή με άλλες γλώσσες, όπως τα πορτογαλικά.
Αντίθετη άποψη εκφράζει ο γλωσσολόγος Pierre Pica από το Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας, ο οποίος υποστηρίζει ότι τελικά η γλώσσα δεν αντανακλά απαραίτητα το σύνολο της ανθρώπινης γνωστικής εμπειρίας, μπορεί να αντιλαμβάνονται πλήρως έννοιες όπως ο χρόνος και ο χώρος, ακόμη κι αν αυτές δεν αποτυπώνονται ρητά στο λεξιλόγιό τους.
Οι Amondawa ήρθαν σε επαφή με τον έξω κόσμο το 1986, γεγονός που ενδέχεται να επιφέρει σταδιακές αλλαγές στη γλώσσα και τον τρόπο σκέψης τους.