Την αυξανόμενη πίεση που δέχονται πολλά ελληνικά νησιά από την έντονη τουριστική ανάπτυξη καταγράφει η νέα έκθεση του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Τα ευρήματα αναδεικνύουν μια πραγματικότητα όπου, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διαθέσιμες τουριστικές κλίνες υπερβαίνουν κατά πολύ τον μόνιμο πληθυσμό, δημιουργώντας σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών και των υποδομών τους.
Σύμφωνα με τη μελέτη, όταν συνυπολογιστούν οι ξενοδοχειακές μονάδες και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, η Μύκονος, η Σαντορίνη και το Κουφονήσι διαθέτουν περισσότερες από τέσσερις κλίνες για κάθε μόνιμο κάτοικο. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο προβληματική όταν προστεθούν και οι παραθεριστικές κατοικίες. Τότε, νησιά όπως η Σέριφος, η Σχοινούσα και η Αντίπαρος φτάνουν να διαθέτουν έξι έως οκτώ κλίνες ανά κάτοικο, σε περιοχές με περιορισμένη έκταση και φυσικούς πόρους.
Ιδιαίτερα υψηλή εμφανίζεται και η τουριστική πυκνότητα. Η Σαντορίνη καταγράφει περισσότερες από 860 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ενώ ακολουθούν η Μύκονος, η Σκιάθος και το Κουφονήσι. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν τη μεγάλη συγκέντρωση τουριστικών δραστηριοτήτων σε μικρές γεωγραφικές περιοχές, με σημαντικές επιπτώσεις στη διαχείριση νερού, απορριμμάτων, ενέργειας και μεταφορών.
Κατά τους θερινούς μήνες, η συνολική πυκνότητα πληθυσμού –μόνιμοι κάτοικοι και επισκέπτες– σε ορισμένα νησιά προσεγγίζει ή ακόμη και ξεπερνά εκείνη της Αττικής. Η Σαντορίνη, για παράδειγμα, ξεπερνά τα 1.160 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ενώ υψηλές τιμές καταγράφονται επίσης στη Σαλαμίνα, τη Μύκονο, τη Σκιάθο και την Αίγινα.
Η τουριστική πυκνότητα σε έξι νησιά ξεπερνάει τις 200 κλίνες ανά τ. χλμ.
Στη Σαντορίνη (863,4 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο)
Στη Μύκονο (611,4), στη Σκιάθο (381,5)
Στο Κουφονήσι (278,4)
Στους Παξούς (245,9)
Στην Κω (232,5)
Στον Πόρο (217,8)
Παράλληλα, η έκθεση επισημαίνει ότι η συνεχής αύξηση των τουριστικών αφίξεων δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε ανάπτυξη. Αν και ο τουρισμός ενισχύει την οικονομική δραστηριότητα και δημιουργεί θέσεις εργασίας, τα οφέλη δεν διαχέονται πάντα στις τοπικές κοινωνίες. Πολλοί κάτοικοι εκτιμούν ότι σημαντικό μέρος των εσόδων καταλήγει εκτός νησιών, ενώ παράλληλα απουσιάζει ένας μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για τη διαχείριση των πιέσεων που δημιουργεί η τουριστική υπερσυγκέντρωση.
Το ζητούμενο για τα ελληνικά νησιά δεν είναι πλέον η περαιτέρω αύξηση των επισκεπτών, αλλά η εξισορρόπηση της τουριστικής ανάπτυξης με την προστασία των φυσικών πόρων, των υποδομών και της ποιότητας ζωής των κατοίκων.