«Επί δύο μήνες τα πρόβατα που θανατώνονταν στη Λέσβο για να περιοριστεί η εξάπλωση του αφθώδους πυρετού θάβονταν όπου νά ’ναι, ακόμα και μέσα στα υπόγεια νερά».
Το ρεπορτάζ των Reporters United και του τοπικού ιστότοπου StoNisi, εξετάζει τις μαζικές ταφές περίπου 40.000 ζώων στη Λέσβο λόγω του αφθώδους πυρετού και τους σοβαρούς κινδύνους που αυτές ενδέχεται να προκαλέσουν στον υδροφόρο ορίζοντα του νησιού. Οι δημοσιογράφοι επισκέφθηκαν σημεία ταφής, μίλησαν με κατοίκους, επιστήμονες και αρμόδιες αρχές ενώ κατέγραψαν περιπτώσεις όπου οι ταφές έγιναν δίπλα σε ρέματα, νερόλακκους και γεωτρήσεις.
Σύμφωνα με διεθνείς οδηγίες και ειδικούς επιστήμονες, η ταφή νεκρών ζώων χωρίς κατάλληλη μόνωση και περιβαλλοντικό έλεγχο μπορεί να προκαλέσει μικροβιολογική και χημική ρύπανση των υπόγειων υδάτων.
Παρ’ όλα αυτά, καμία περιβαλλοντική υπηρεσία δεν συμμετείχε ουσιαστικά στην επιλογή ή στον έλεγχο των χώρων ταφής, σύμφωνα με το ρεπορτάζ. Οι σχετικές βεβαιώσεις υπογράφονταν μόνο από κτηνιάτρους και ιδιοκτήτες μονάδων, χωρίς γεωλογική ή περιβαλλοντική αξιολόγηση.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε περίπτωση στο Σκαλοχώρι, όπου χιλιάδες ζώα θάφτηκαν μέσα σε λάκκο γεμάτο νερό, γεγονός που σύμφωνα με το ρεπορτάζ δεν μπορεί να αποδοθεί σε βροχόπτωση αλλά πιθανότατα σε υπόγεια ύδατα. Παράλληλα, χαρτογράφηση που πραγματοποίησαν οι δημοσιογράφοι έδειξε ότι ορισμένα σημεία ταφής βρίσκονται σε απόσταση μόλις 100 έως 300 μέτρων από γεωτρήσεις.
Καθηγητές και ειδικοί του Πανεπιστημίου Αιγαίου κάνουν λόγο για πρόχειρη διαχείριση και σοβαρές παραλείψεις στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ η διεύθυνση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας παραδέχεται ότι δεν διαθέτει ούτε προσωπικό ούτε εξοπλισμό για ελέγχους και δειγματοληψίες. Το ρεπορτάζ αναδεικνύει επίσης αλληλομετάθεση ευθυνών ανάμεσα σε υπουργείο, Περιφέρεια και τοπικές υπηρεσίες, καθώς και την απουσία ουσιαστικού σχεδίου περιβαλλοντικής παρακολούθησης.
Οι επιστήμονες ζητούν άμεση χαρτογράφηση όλων των σημείων ταφής, συστηματικούς ελέγχους στα νερά και εκσυγχρονισμό του ελληνικού Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, το οποίο παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο από το 2008.