DOC TV
  • Ευγένεια εναντίον Χυδαιότητας

    Ένα σχόλιο του Νίτσε για την «τρέλα» της ευγένειας

    DOCTV.GR
    26.09.2016
    «ΟΙ ΧΥΔΑΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΑ ΕΥΓΕΝΙΚΑ και γενναιόφρονα αισθήματα σαν κάτι να τους λείπει, να τους λείπει η ορθότητα, άρα -να τους λείπει-, η αληθοφάνεια. Όταν μιλούν γι' αυτό, κλείνουν πονηρά το μάτι, σαν να λένε: «Κάποιο συμφέρον υπάρχει κρυμμένο πίσω απ' αυτό· δεν μπορεί να δει κανείς τι υπάρχει μέσα σε όλα τα πράγματα», και υποψιάζονται πως το ευγενικό πλάσμα γυρεύει να κερδίσει κάτι μ' έναν ελιγμό.

    ΟΤΑΝ ΟΜΩΣ ΠΕΙΣΘΟΥΝ, ΜΕ ΑΝΑΜΦΙΣΒΗΤΗΤΟ ΤΡΟΠΟ, πως ο άνθρωπος αυτός δεν έχει καμιά εγωιστική πρόθεση, και πως περιφρονεί το μικρό κέρδος, τότε βλέπουν τον άνθρωπο αυτόν σαν έναν τρελό· του δείχνουν περιφρόνηση όταν τον βλέπουν να χαίρεται και γελούν με τη λάμψη των ματιών του. Και αναρωτιούνται: «Πώς μπορεί να είναι χαρούμενος όταν πάθει κάποια ζημιά; Πώς μπορεί να ζητά να ζημιώσει; Σίγουρα, το πάθος της ευγένειας θα είναι μπερδεμένο με κάποια αρρώστια του λογικού!». Τέτοιες ερωτήσεις κάνουν μέσα τους, έτσι σκέπτονται, όπως σκέπτεται κάποιος εμπρός στη χαρά που αισθάνεται ένας τρελός για την έμμονη ιδέα του.

    ΜΙΑ ΧΥΔΑΙΑ ΦΥΣΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ αν προσέξει κανείς δυο βασικά πράγματα. Πρώτον -μια χυδαία φύση- δεν λησμονά ποτέ ποιο είναι το συμφέρον της· δεύτερον, η μανία αυτή του σκοπού του κέρδους, είναι σ' αυτή πιο ισχυρή, παρά το βίαιο ένστικτο. Μέλημά της και αξιοπρέπειά της είναι το να μην παρασύρεται από την άλογη παρόρμηση σε άκαιρες πράξεις.

    Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΦΥΣΗ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΠΑΡΑΛΟΓΗ και αυτό γιατί ο ευγενής, ο γενναιόφρων άνθρωπος υπακούει στα ένστικτά του· στις πιο καλές στιγμές του, σταματάει το μυαλό του. Ένα αρσενικό ζώο που προστατεύει τα μικρά του βάζοντας σε κίνδυνο την ίδια του τη ζωή, ή που ακολουθεί το θηλυκό στον θάνατο, την εποχή του οργασμού, δεν λογαριάζει ούτε τον κίνδυνο, ούτε καν αυτόν τον ίδιο τον θάνατο, κι αυτό γιατί ακόμα κι η λογική του σταματά, η ευχαρίστηση που του προσφέρουν τα μικρά του ή το θηλυκό του και ο φόβος μην τύχει και τα αποχωρισθεί, το κυριεύουν ολοκληρωτικά, γίνεται πιο ζώο από ότι συνήθως είναι, όπως ακριβώς συμβαίνει στον ευγενικό, στον γενναιόφρονα άνθρωπο.

    ΜΕΣΑ ΤΟΥ, Ο ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΧΕΙ έχει ένα συγκεκριμένο αριθμό αισθημάτων, είτε έλξεις είτε απωθήσεις είναι αυτές, που μιλάνε με τόση δύναμη, που μπροστά τους η διάνοια δεν μπορεί να κάνει τίποτ' άλλο παρά να σωπάσει ή και να παραδοθεί και να γίνει υπηρέτης τους. Η καρδιά αλλάζει θέση, ανεβαίνει στον εγκέφαλο και τότε μιλάμε για «πάθος». Βέβαια, συμβαίνει πολλές φορές να δημιουργείται ένα αντίστροφο φαινόμενο, μια αναστροφή του πάθους κατά κάποιον τρόπο, όπως π.χ. στον Φοντενέλ, που κάποιος του έλεγε μια φορά τοποθετώντας του το χέρι στην καρδιά: «Αυτό που υπάρχει εκεί μέσα, φίλτατέ μου, είναι και αυτό εγκέφαλος».

    «ΑΝ ΟΙ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΔΕΝ ΝΙΩΘΟΥΝ τον εαυτόν τους, πώς θα μπορέσουν να καταλάβουν τον όχλο και να αναμετρήσουν δίκαια τον κανόνα; Μιλάνε λοιπόν και αυτοί για τρέλα, για έλλειψη πνεύματος, ωφελιμιστικού φυσικά, και για τον «χιμαιρισμό» της ανθρωπότητας, και παραξενεύονται για το τρένο της ζωής αυτού του ανόητου κόσμου που δεν επιθυμεί να αναγνωρίσει το «μόνο αναγκαίο του πράγμα». Αυτή είναι η αδικία των ευγενικών φύσεων, η αιώνια αδικία».


    Απόσπασμα από το βιβλίο του Φ. Νίτσε, Η θεωρία του σκοπού της ζωής, Εκδ. Δαμιανού. Ο Φρίντριχ Βίλχελμ Νίτσε (15 Οκτωβρίου 1844-25 Αυγούστου 1900) ήταν Γερμανός φιλόσοφος, ποιητής και φιλόλογος. Θεωρείται ένας από τους πρώτους υπαρξιστές φιλόσοφους. Έγραψε δοκίμια πάνω στη θρησκεία, στην ηθική, στον πολιτισμό, στη φιλοσοφία, στις επιστήμες. Ο Νίτσε υπήρξε ιδεολόγος της ελευθερίας και πολέμιος του ολοκληρωτισμού και του σωβινισμού. Το έργο του επηρέασε μια ολόκληρη σειρά σύγχρονων διανοητών και καλλιτεχνών. Αν και ήταν επικριτής των εθνικιστικών και αντισημιτικών τάσεων, το Τάδε έφη Ζαρατούστρας χρησιμοποιήθηκε από τον Χίτλερ για να οικοδομήσει τη θεωρία του εθνικοσοσιαλισμού. Έτσι, αν και ο Υπεράνθρωπος του Νίτσε χρησιμοποιήθηκε παραποιημένα ως πρότυπο για την Άρεια Φυλή του Χίτλερ, στην πραγματικότητα είναι η αναζήτηση του να γίνουμε πιο ανθρώπινοι, όχι απάνθρωποι.


    Διαβάστε επίσης: Νίτσε: Δεν γνωρίζουμε τον εαυτό μας

    TAGS:

    Βιβλίο, Άποψη, Φιλοσοφία, Κείμενα, Σαν σήμερα

    • Λίγο ακόμα μαζί

      Α' ΠΡΟΣΩΠΟ

      Λίγο ακόμα μαζί

      «Όλοι σου λένε να βιαστείς. Μα κάτι μέσα σου αντιδρά». Ένα κείμενο για την απώλεια. Από την Κυριακή Μπεϊόγλου
    • Φρομ: Αγάπη μου νευρωτική

      Α' ΠΡΟΣΩΠΟ

      Φρομ: Αγάπη μου νευρωτική

      «Όταν αγαπάμε νευρωτικά είναι διότι παραμένουμε προσκολλημένοι στις γονικές μας φιγούρες»
    • Ράιχ: Σεξουαλική Καταπίεση

      Α' ΠΡΟΣΩΠΟ

      Ράιχ: Σεξουαλική Καταπίεση

      «Η αρνητική στάση προς το σεξ και τη ζωή, είναι φόβος προς την ελευθερία»
    • Καμύ: Λογική και πάθη

      Α' ΠΡΟΣΩΠΟ

      Καμύ: Λογική και πάθη

      «Να μάθουμε αν μπορούμε να ζούμε με τα πάθη μας»
    • Ο Φιτζέραλντ είπε

      Α' ΠΡΟΣΩΠΟ

      Ο Φιτζέραλντ είπε

      «Δεν θέλω να επαναλάβω την αθωότητά μου. Θέλω την ηδονή, να τη χάσω ξανά.» 24 αφορισμοί του συγγραφέα
    • Σαν να λειώνει μέσα μας

      Α' ΠΡΟΣΩΠΟ

      Σαν να λειώνει μέσα μας

      Βρίσκουμε ανυπόφορα γλυκό το πόσο διαχρονικό είναι το κείμενο που έγραψε ο Πλούταρχος για τον Έρωτα δύο χιλιάδες χρόνια πριν...
    • Έκο: Η προσβολή

      Α' ΠΡΟΣΩΠΟ

      Έκο: Η προσβολή

      «Τα δύο παγωτά στη θέση του ενός.» Όταν ο Ουμπέρτο Έκο μας προειδοποιούσε για την καπιταλιστική κουλτούρα και την προσβολή των φτωχών
    • Ανεστόπουλος: Η Αληθινή Αγάπη

      Α' ΠΡΟΣΩΠΟ

      Ανεστόπουλος: Η Αληθινή Αγάπη

      «Αν ανταμώσουν, είναι γιατί έχουν πια διασχίσει την κοιλάδα της δοκιμασίας και κατά κάποιον τρόπο άντεξαν». Του Θάνου Ανεστόπουλου

EMAIL NEWSLETTER

Τα νέα του DOC TV στο mail σας.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ